ANGST
We kennen het allemaal wel knikkende knieën, het zweet breekt je uit, het licht lijkt even feller te worden, je maakt een sprongetje in de lucht en je hart schiet in je keel. Allemaal symptomen van een korte hevige angst- / paniekaanval. Het overkomt je wanneer iemand je plotseling laat schrikken. Zo’n aanval is kort en hevig en na een paar minuten weer weggezakt. Je lacht samen om je schrikreactie en gaat gewoon weer verder met je bezigheden.
Maar wat als angst je leven gaat beïnvloeden op een manier die verstorend werkt? Wat als je niet meer over straat kunt lopen? Of in het openbaar kunt spreken? Dan is angst niet leuk meer. Het belemmert je normale dagelijkse leven waardoor een angstreactie geen grapje meer is.
Angst kan veroorzaakt worden door zowel psychische - als lichamelijke prikkels van binnen of buitenaf. Vanuit het verre grijze verleden is het een normale reactie op dreigend gevaar. Pas wanneer angst regelmatig en zeer hevig is met symptomen die je dagelijkse leven ontregelen wordt het een angststoornis genoemd. Wanneer angst een psychische stoornis is geworden kan het zowel het lichaam als de geest in onbalans brengen. Langdurige angststoornissen leiden vaak tot depressiviteitklachten. Het weer in balans brengen vergt tijd en doorzettingsvermogen.
Allereerst een verkortte weergave van de verschillende vormen van angst.
Wantrouwen is een waarschuwend moment voordat angst optreedt. Dat onbestendige gevoel, intuïtie, dat iets (persoon, situatie of ding) niet in orde is. Wantrouwen is een gebrek aan vertrouwen en geloof in bijvoorbeeld een erg krakkemikkige brug, over een afgrond van 30 meter, waar je met je auto overheen moet. In dit voorbeeld misschien wel terecht.
Een paniekaanval krijg je wanneer je voor korte tijd (ongeveer 10 minuten) oog in oog komt te staan met datgene waar je bang voor bent. Je hebt dan last hebt van intense angst met bijbehorende lichamelijke reacties zoals hartkloppingen, beven en trillen, gevoel van ademnood, misselijkheid, pijn op de borst e.a. Het liefste wil je hard wegrennen. Een paniekaanval kan gebeuren bij iedere vorm van angststoornis.
Een spontane paniekaanval treedt meestal eenmalig op vooraf gegaan door een gevoel van spanning. De reacties die je ervaart zijn die van het vecht/vlucht mechanisme.
Bij situatie gebonden paniekaanvallen komen er gedachten op als ‘ik ga dood’ of ‘ik word gek’ of ‘straks val ik flauw’. Door deze gedachten ontstaat meestal een kettingreactie van angst en hevige lichamelijke reacties. Wanneer je na deze gebeurtenis de oorzaak van je angst gaat vermijden kan er een paniekstoornis ontstaan, bijvoorbeeld plein- of straatvrees.
Dan is er nog een groepje dat sociale angsten of fobieën wordt genoemd. Wanneer je bijvoorbeeld bang bent om door anderen afgewezen te worden. Dit kan tot twee problemen leiden je wil je niet meer onder de mensen begeven óf je gaat je enorm inspannen om vooral dat te doen waarvan je denkt dat de ander dat van je verwacht. De eerste leidt tot eenzaamheid en de tweede tot sterke afhankelijkheid van anderen.
Faalangst treedt meestal op wanneer je iets moet presteren. Bij presteren hoort een ‘gezonde’ dosis spanning. Deze spanning echter kan zo hoog oplopen dat je bang wordt om fouten te maken zo erg zelfs dat het je functioneren belemmert.
Faalangst kent verschillende vormen.
Zo is er cognitieve faalangst, het van te voren weten dat het toch niet gaat lukken óf er zijn altijd wel betere kandidaten dan jij.
Motorische faalangst kan optreden wanneer je geen sportprestaties durft te tonen waar anderen bij zijn. Bang als je bent om ‘af te gaan’ worden je bewegingen heel harkerig.
Positieve faalangst herken je wanneer je enorm gespannen bent voor iets en het eigenlijk niet wilt, maar toch besluit om het te doen. Of dit ook écht positief is daar zijn de wetenschappers het nog niet over eens.
Fobieën zijn angsten gekoppeld aan een bepaalde situatie of dingen. Zoals bijvoorbeeld hoogtevrees, claustrofobie (bang voor kleine ruimtes, b.v. lift), arachnafobia (spinnenvrees), slangenfobie, vliegangst, rijangst, angst voor onweer, bloosangst. trilangst.
Dwangstoornis (obsessieve- compulsieve stoornis) is een angststoornis waarbij je een bepaald gedrag steeds weer herhaald. Een hele bekende is smetvrees ofwel wasdwang. Er zijn hier twee opvallende symptomen ten eerste je hebt gedachten die je niet of nauwelijks van je af kunt zetten waardoor je onrustig en angstig wordt en ten tweede ga je iets doen om die opgekomen angst weer binnen de perken te houden. Dit werkt maar kort waarop je de handeling weer opnieuw begint. Een gedachte die bij smetvrees een rol kan spelen is dat je denkt dat je iets vies hebt aangeraakt en daardoor je gezin wel eens zou kunnen besmetten. Als dit je hele dag gaat beïnvloeden kan het op den duur depressieve gevoelens veroorzaken.
Posttraumatische stressstoornis is een bijzondere angststoornis. Zij ontstaat wanneer je iets heel ingrijpends of levensbedreigend hebt meegemaakt. Om het te verwerken hebt je hier vaak wat meer tijd nodig. Het lijkt dan alsof je de gebeurtenis steeds weer in stukjes of helemaal herbeleefd. Vooral de intense herinneringen en de bijbehorende gevoelens komen steeds weer terug. Ook al hoort dit bij het normale verwerkingsproces het kan enkele jaren duren voordat de nachtmerries en herbelevingen ophouden.
Er zijn nog veel meer soorten angsten maar de meest voorkomende zijn hier wel genoemd.
De oorzaak van angst kan heel verschillend zijn. Hier volgen enkele algemeen veel voorkomende oorzaken:
Ø Stress.
Ø Levensbedreigingen.
Ø Psychische intimidatie, zoals uitgelachen worden.
Ø Te hoge eisen stellen aan jezelf.
Ø Onderdrukking van gevoelens en signalen.
Ø Medicijnen of stoppen met bepaalde medicijnen.
Ø Lichamelijk letsel
Ø Verstoorde hormoonhuishouding, over actieve bijnier of schildklier.
Ø Astma en COPD.
Ø Stimulerende middelen, alcohol, cafeïne.
Ontwikkeling van angststoornis
Er zijn een heleboel manieren waardoor een angststoornis zich kan ontwikkelen. Een van de bekendste in de huidige stressvolle maatschappij is, dat je zulke hoge eisen stelt aan jezelf dat je daardoor over de grens van gezonde spanning heen duikelt. Deze spanning kan zo hoog oplopen dat je ook werkelijk die fouten gaat maken die je had voorgenomen om juist níet te doen. Dit versterkt vervolgens de negatieve denkwijze over jezelf waardoor spanning, onrust of wantrouwen overgaat tot angst. Zit je eenmaal vast in een negatieve spiraal van denken en doen dan is het een stoornis geworden. Vaak ben je je er niet van bewust dat dit je leven op een vervelende manier beïnvloedt óf je weet niet hoe je er uit moeten stappen. In zo’n geval kan je last krijgen van depressiviteitklachten.
Een andere manier waarop angst zich kan ontwikkelen: wanneer je onrust, spanning en wantrouwen probeert te ontlopen.
Afhankelijk van je constitutie en het soort angst kunnen zich verschillende symptomen voordoen. Ook de ernst van de symptomen kan per persoon erg verschillen. Hier volgen de belangrijkste:
Ø Kortademigheid, een gevoel dat je geen lucht kunt krijgen, het gevoel te stikken
Ø Duizeligheid, wankelen of flauwvallen
Ø Hartkloppingen of versnelde hartslag
Ø Trillen, beven
Ø Zweten
Ø Misselijkheid, maagpijn of diarree
Ø Gevoelens van onwerkelijkheid of vervreemding van de omgeving
Ø Verdoofd of tintelend gevoel
Ø Opvliegers en koude rillingen
Ø Pijn of een beknellend gevoel op de borst
Ø Angst om dood te gaan, gek te worden of de zelfbeheersing te verliezen.
Angst blokkeert!
Naast bovengenoemde problemen kan angst je ook remmen in de ontwikkeling van je persoonlijkheid. Stel je eens voor dat angst (niet verbonden aan direct gevaar) voorkómt dat je dingen gaat ondernemen, veranderingen realiseert in je dagelijkse leven! Wat als je die stappen nodig hebt om jezelf innerlijk te helen en de balans te hervinden?
Dan ontstaat er een ongegronde angst die vaak schokkende gevolgen heeft voor de rest van je leven. Dan is je angst een blokkering om
Ø Leuke nieuwe dingen te leren die je nodig hebt.
Ø Je potentiële creativiteit te ontdekken.
Ø Nieuwe liefdevolle voedende relaties op te bouwen.
Ø Je interesseveld te verbreden en uit te zoeken wat er aan de hand is.
Ø Vandaag te helen omdat je bang bent van morgen.
Ø In het nu te leven.
Angst overwinnen is een stap in de richting van innerlijke veranderingen
en het anders gaan doen uit eigen vrije beweging.
Gek?
Als je last hebt van angstaanvallen, een fobie of dwangstoornis denk je vaak dat je de enige bent met dit probleem. Dat is beslist niet zo! Uit onderzoek blijkt dat fobieën al eeuwen bestaan. Tegenwoordig lijdt 3% van alle mensen voor langere tijd aan een angststoornis of fobie. Onder de Nederlandse bevolking heeft 5 – 13 % van de mensen wel eens een angst- of paniekaanval. In alle gevallen gaat het om serieuze klachten die niets met aanstellerij te maken hebben. Mensen die geen last hebben van angstgevoelens kunnen dit vaak maar moeilijk begrijpen. Daarom kan het gebeuren dat je niet altijd serieus genomen wordt. Ga in zo’n geval naar je vertrouwensarts toe, leg je probleem voor en ga samen kijken welke behandeling het beste bij jou past.
Oplossing?
Het gebruik van antipsychotica of antidepressiva kunnen een goede oplossing zijn maar vaak is het een tijdelijke. Stop je met de medicijnen dan keren de klachten weer terug. Het komt ook voor dat je er steeds meer van gaat gebruiken. Gelukkig zijn er therapieën waarbij je stap voor stap gaat oefenen om je angst terug te brengen naar normale verhoudingen. De bedoeling is dat je een manier gaat vinden om met je angst om te gaan zonder steeds het slachtoffer te zijn. Je gaat je leven weer in eigen hand nemen. De juiste therapie kun je samen met je vertrouwensarts, psycholoog of psychiater vinden vooral wanneer je medicijnen gebruikt.
Voor kinderen met angst- of dwangklachten is er nu een speciale website ontwikkeld door de dwang, angst en fobiestichting: www.bibbers.nl. Voor volwassenen is er de site www.adfstichting.nl.
Het enige waar we bang voor moeten zijn is de angst zelf.
Ondefinieerbare, irrationele, ongerechtvaardigde angst die verlammend werkt
verdient inspanning om terugtrekken te veranderen in vooruitgang.
Franklin D. Roosevelt (32ste President van U.S.A.)
Bij de behandeling van een angststoornis zal een Ayurvedische arts altijd naar de drie eenheid van lichaam, ziel en geest kijken. Deze drie-eenheid wordt in de Ayurveda vertaalt naar de Tridhatu (5 elementen verdeeld over Vata, Pitta en Kapha), Triguna (de drie geestelijke humeuren Sattva, Rajas en Tamas) ,intellect en de ‘Mind’. Deze vijf elementen en de drie humeuren kunnen voor een eindeloos aantal combinaties zorgen, waardoor iedere constitutie persoonlijk en uniek is.
Volgens de Ayurveda worden angststoornissen veroorzaakt door verstoring van de twee basis systemen, de lichamelijke basisconstitutie (Tridhatu) en de geestelijke basisconstitutie (Triguna). De verstoringen kunnen veroorzaakt worden door invloeden van buitenaf of binnenin.
Tridhatu de lichamelijke basisconstitutie, Vayu, Pitta en Kapha in volledige balans. Tridhatu wordt Tridosha genoemd wanneer de natuurlijke balans tussen deze drie verstoord is.
Triguna, de geestelijke constitutie, kent drie humeuren (geestelijke kwaliteiten / gemoedstoestanden): Sattva, Rajas en Tamas. Ze worden zo genoemd zowel bij balans als onbalans.
De Tridhatu en Triguna zijn de twee systemen die lichaam, ziel en geest in balans en onbalans kunnen brengen. Ze horen bij elkaar en reageren op elkaar wanneer bij een of allebei een verschuiving plaats vindt[1]. Angst is een stoornis waarbij beide systemen verstoord worden. Het vermindert je geestelijke en lichamelijke gezondheid, je weerstand en immuniteit.
Angst kan volgens de Ayurveda in twee soorten worden verdeeld, veroorzaakt door een incident in dit leven of veroorzaakt door karma (vorige levens). De eerste kan met therapeutische behandeling verminderd worden. De tweede dient tijdens het leven afgewikkeld te worden en kan begeleid worden met Ayurvedische ondersteuning.
Angst en Triguna.
Er wordt gezegd dat de psyche[2] bestaat uit drie belangrijke onderdelen de ’Mind’, het intellect en de Triguna. De eerste twee werken samen en beïnvloeden elkaar door middel van de Trigunas.
Samenwerking tussen ‘Mind’ en intellect.
De ‘Mind’ is dat deel van je geest dat contact heeft met: het intellect, de zintuigen en voorwerpen. Het is ook verantwoordelijk voor het opnemen van kennis van de voorwerpen via de zintuigen.
Het doel van de ‘Mind’ is denken, analyseren, redeneren en terughoudendheid,.
De activiteiten van de ‘Mind’ zijn controle over de zintuigen, zichzelf intomen, redeneren en analyseren. De ‘Mind’ analyseert alle waarnemingen positieve en negatieve invloeden/factoren. Het resultaat daarvan wordt naar het intellect (Buddhi) gestuurd.
Het intellect regelt vervolgens, met alle beschikbare kennis, hoe verder te gaan.
De Triguna zijn de drie gemoedstoestanden van de ‘Mind’ waarmee alle lichamelijke activiteiten worden geregeld. Sattva is volgens de Ayurveda de beste en meest natuurlijke houding van de ‘Mind’. Rajas en Tamas zijn gemoedstoestanden die voor actie en rust zorgen. Bij te veel activiteit kunnen ze de balans met Sattva verstoren. Rajas geeft dan onrust en angst en Tamas onwetendheid of ongeïnteresseerdheid.
Je leest het wel eens in de krant wanneer (februari 2009 in Den Bosch) aan de oudste man van Nederland wordt gevraagd wat volgens hem de formule is tot zo’n hoge leeftijd, 107 jaar: “Op zijn tijd een glaasje wijn en verder een rustig leven”.
Volgens de Ayurveda is een Sattvische (rustige) gemoedstoestand het beste middel voor een lang en gelukkig leven. Ayurveda legt een verband tussen een Sattvische ‘Mind’ , lichamelijke - / geestelijke gezondheid en een lang en gelukkig leven in drie Sattvische niveaus[3] van de ‘Mind’:
1. Superieur.
Je hebt een uitstekende gezondheid zowel lichamelijk als geestelijk en functioneert heel goed in de maatschappij. Ojas is optimaal aanwezig. (Ojas zegt iets over de gezondheid, immuniteit en weerstand.)
2. Medium.
Je hebt een redelijke gezondheid maar bent tijdelijk of continu afhankelijk van anderen om Sattvisch te kunnen functioneren. De kenmerken van een gezond lichaam en geest zijn minder aanwezig. Ojas wordt minder aangemaakt, weertand is minder.
3. Inferieur.
Je hebt een zwak gestel en Sattvisch functioneren lukt niet. Hierdoor kan je veel last hebben van pijn, angst, verdriet, hebzucht, verwarring en bedrog, flauwvallen, duizeligheid, geestelijke instabiliteit, een zwakke uitstraling of een zwak fysiek.
Een Sattvische ‘Mind’ herken je niet alleen aan zachtmoedigheid, intelligentie, rust, geweldloos, of plezier maken maar dus ook aan de kwaliteit van de zeven lichaamsweefsels[4]. Dit wordt ook wel Sattva Sara genoemd. Sattva Sara (de essentie (Ojas) van Sattva) wordt gevormd door een rustige gemoedstoestand en geeft kracht, balans en gezondheid aan het lichaam. Het zorgt voor een goede psychische weerbaarheid en lichamelijke weerstand en immuniteit.
Rajas en Tamas zijn de andere twee humeuren van de Triguna. Ze kunnen indien ze te actief worden de Sattvische gemoedstoestand verstoren.
Rajas staat voor actie, beweging,hartstocht en creativiteit. In de juiste mate actief is zij neutraal en in balans. Te veel Rajas in een Vayu constitutie kunnen emoties oproepen zoals: angst, woede, verdriet en rusteloosheid. Angsten zelf maken de geest nog onrustiger.
Tamas staat voor onbeweeglijkheid en inertie. In de juiste mate actief zorgt het voor vertraging en bevordert het verdichtingsproces. Bij te veel Tamas zorgt het voor lusteloosheid, ongeïnteresseerdheid, gehechtheid, weinig geestelijke activiteit, weinig interesse. Beiden zijn elkaars tegengestelde. Een rusteloos persoon zal makkelijker bang worden dan een lusteloos persoon. De kunst van het leven is dus eigenlijk de balans te houden tussen actie en rust.
Het doel van Rajas en Tamas is zorgen voor eindeloze combinaties van de 5 zintuigen, de 5 zintuiglijke voorwerpen, de 5 bewegingsorganen en de 5 elementen. Hierdoor raken de ‘Mind’ en het intellect geïnteresseerd in de omgeving en het leven zoals wij dat kennen. Op deze manier kan iedereen een band aangaan met …….. vul maar in: hard lopen, vliegtuigen, kinderen opvoeden, computers, lekker eten, geld, tuinieren, lummelen, enzovoorts. Je kan er ook verstrikt in raken doordat Rajas of Tamas te actief wordt! Te veel Rajas kan je in een spiraal van angst zetten.
Ayurveda gebruikt een iets andere benadering van de psychologische oorzaken die tot angst kunnen leiden dan de allopathie. Hier volgen er enkele. Angst (te veel Rajas) kan ontstaan wanneer:
· je zintuigen met de verkeerde dingen in contact komen. Zoals bijvoorbeeld leven bedreigende aardverschuivingen, verkeersongelukken; overlijden van een geliefde, lichamelijke of geestelijke mishandeling, enzovoorts. Hierdoor staat de ‘Mind’ niet meer in verbinding met het intellect en gaat zwerven. Het zelf en het intellect, die rust kunnen brengen, hebben weinig of geen invloed meer op de ‘Mind’.
· de ‘Mind’ gaat bepalen wat er gaat gebeuren in plaats van het intellect.
· de ‘Mind’ volledig opgaat in het avontuur van het waarnemen, alles wil ervaren.
· actie en tijdstip niet meer goed samengaan, b.v. door ’s- nachts wakker blijven.
· het geheugen niet meer goed werkt, b.v. door ouderdom, ziekte of een ongeluk.
· een ontwricht intellect fouten maakt door ongezonde activiteiten, verlies van geheugen en ingetogenheid.
· de ‘Mind’ in contact staat met het gevoel. Dit is een taak van het intellect.
Het is in geval van angst zeker van belang dat je extra aandacht besteedt aan het tot rust brengen van je geest. Dit kan door voeding, leefstijl en oefeningen. Tijdens het eten of drinken zou je bijvoorbeeld onderstaande kruiden kunnen gebruiken. Andere remedies worden nog besproken.
|
KRUIDEN REMEDIES
|
||
|
SATTVA
Ashwagandha
Shatavari
Ghee
Lotuszaden
|
RAJAS
|
TAMAS
Asafoetida
Knoflook
Valeriaan
|
Angst en Tridosha
In je lichaam kan Vayu (ruimte en lucht/beweging) verergeren doordat Rajas (beweging) verhoogd waardoor angst ontstaat. Maar het omgekeerd werkt ook, wanneer Vayu en Pitta (warmte en water) omhoog gaan en Kapha (aarde en water) naar beneden kan dit bezorgdheid en angst veroorzaken waardoor Rajas verergert. Volgens Charak zijn angst en een verergerd Vayu een vicieuze cirkel.
Dat Vayu verhoogt gebeurt meestal door dingen van buitenaf, zoals:
Ø Een Vata voeding, te veel rauwkost en droge producten, te weinig goede vetten eten
Ø Een Vata leefstijl: te weinig slaap, te veel beweging, onregelmatige dag- nachtritme
Ø Ongeluk, trauma
Ø Medicijnen
Ø of door Rajas (binnen in)
Een verhoogd Vayu kan diverse stoornissen veroorzaken op een plek of over het hele lichaam:
Ø delirium
Ø stijfheid van gewrichten
Ø uitdrogen, overmatig zweten
Ø constipatie,
Ø verminderde seks
Ø droge huid, pijn, verwarring
Ø uitputting
Ø gewichtsvermindering, vermindering spierweefsel
Ø angst
Ø nervositeit, stress
Ø spanning op het zenuwstelsel
Ø slapeloosheid of te veel slapen
Ø ziekte van Parkinson
Ø problemen met de luchtwegen, KNO, hart- en vaatziekten.
In geval van angst kan het dosha Prana Vayu, de eerste van de vijf subdoshas, verergeren waardoor het neuro-hormonale systeem (hormonen van de hypofyse en de hypothalamus die functies van de organen regelen) en de zenuwimpulsen verzwakken. Hierdoor kan Rajas nog verder verhoogd worden. De natuurlijke geestelijke kwaliteiten (Triguna) van een Vayu persoon kunnen nog verder in onbalans raken, omdat Rajas en Vayu beiden de kwaliteit actie en beweeglijkheid hebben. Deze verzwakking kan ook andere psychische klachten in de hand werken zoals: hyperactiviteit, onvoldoende geaard zijn, zweverige onrealistische gedachten, vergeetachtigheid, isolement, eenzaamheid, verwijdering, echtscheiding en geen verbondenheid met de familie (ziekte van Alzheimer).
Prana Vayu die vooral in het hoofd zit kan de ‘Mind’ te veel in beweging brengen. Dit kan overactieve zintuigen tot gevolg hebben. Dit kan symptomen geven als: licht gevoeligheid, gevoelig voor geluid, smaak gevoelig, gevoelige huid, gevoelige neus voor luchtjes. Ook de borstkas en het hart zijn belangrijke Vayu plekken. Wanneer het hart te veel Vayu krijgt veroorzaakt dit allerlei symptomen zoals: trillen, kramp, stijfheid, flauwvallen, wazige blik, hartkloppingen, scheurende pijn en pijn tijdens de vertering.
Het hart is de zetel van Ojas (Sattva Saras). Volgens Ayurveda zitten er in het hart acht druppels en in het hele lichaam een vingerhoedje aan Ojas. Ojas is de positieve optelsom van alle lichaamsweefsels, stroomt door het hele lichaam en wordt in het hart van levensenergie (Prana) voorzien. Hierna stroomt het met voeding weer terug naar de weefsels.
Wanneer er te veel Vayu in hart zit zal Ojas verminderen en ook de voeding naar het hele lichaam. Dit heeft tot gevolg mindere gezonde weefsels, een verminderde weerstand, verlies van immuniteit.
Ongeacht of je een Vata, Pitta of Kapha constitutie hebt angst kan altijd opkomen. Wel is bekend dat een Vata constitutie vatbaarder is voor angst dan een Pitta – of Kapha constituties. Een Vata constitutie heeft nou eenmaal meer beweeglijkheid en verandering in zich. Des te belangrijk is het voor deze constitutie om een goed anti - Vata dieet en leefstijl te volgen.
|
ANTI - VATA DIEET*
|
ANTI - VATA LEEFSTIJL*
|
ANTI - VATA KRUIDEN,*
|
|
Warm eten en drinken.
Olierijk eten, m.n. ghee
Smaken met zoet en zout.
Voorkom oud eten, droge snacks.
Niet te veel bitter, scherp en wrang.
Eet regelmatig, sla geen maaltijden over.
Verse groenten en fruit.
Vers vlees, vis, enz.
Zuivel, noten, rijst, tarwe.
Niet te veel koffie, sterke thee.
|
Zorg voor een vast dag- en nachtritme.
Wees gedisciplineerd.
Hou jezelf warm.
Doe de dingen rustig.
Rust regelmatig, doe een middagdutje.
Vermijd herrie en te veel afleiding.
Zorg voor een zachte vriendelijke omgeving.
Zoek positieve dingen op dingen waar je goed in bent.
Laat neg. emoties los.
Ontwikkel en onderhoud een positief zelfrespect en gevoel van eigen waarde.
Maak een eigen plek voor meditatie, rust en ontspanning.
Ga de natuur in, wandelen, fietsen, tuinieren, kamperen.
Zorg voor voldoende zon en frisse lucht.
|
Kalmerend:
Ashwagandha
Jatamamsi
Dashamula
Neem
Valeriaan
Kava Kava
Lavendel
ZIlverkaars
Verhelderend:
Ashwagandha
Ginseng
Gotu kola
Brahmi
Ginkgo
St. Janskruid
|
*: raadpleeg uw Ayurvedische arts.
Mocht je een andere basis constitutie hebben dan Vata en last hebben van angst dan kun je een aantal van bovenstaande richtlijnen volgen, totdat je voldoende hersteld bent. Ga dan over op de leefstijl gericht op je eigen constitutie.
Onthoud je doel vrij zijn van angst.
Iedere constitutie (Vata, Pitta en Kapha) heeft zijn eigen ervaringen en omgeving nodig om de (Vayu) balans te houden.
|
CONSTITUTIE
|
Omgeving, om stabiel te blijven:
|
|
Vata
|
Rust, ontspanning, stabiliteit, vrede en veiligheid
|
|
Pitta
|
Ontspanning, recreatie, amusement, schoonheid, genegenheid en opgewektheid
|
|
Kapha
|
Oefeningen, werk, stimulering, motivering en uitputting
|
Wanneer je goed gecentreerd bent voel je dat je omgeving je in alle noodzakelijkheden zal voorzien, zoals: eten, drinken, onderdak, vrede, tevredenheid en gratie, enzovoorts.
Wanneer dit onvoorwaardelijke vertrouwen groeit dan straal je dit ook uit. Het wordt automatisch ervaren en gedeeld met anderen. Dit onvoorwaardelijke vertrouwen kan groeien door juiste voeding, geuren, muziek, massage, yoga, e.a. Zo kun je een positieve controle over je leven krijgen, je emoties zuiveren en het innerlijke bewustzijn vergroten.
Per constitutie wordt het groeien naar deze innerlijke balans anders ervaren:
|
CONSTITUTIE
|
Innerlijke veranderingen:
|
|
Vata
|
Verwijdert angst en bezorgdheid; ontwikkelt vrede, Goddelijk vertrouwen en moed.
|
|
Pitta
|
Verwijdert boosheid, wrok en ongeduld; ontwikkelt liefde, compassie en vergiffenis.
|
|
Kapha
|
Verwijdert hebzucht, gehechtheid, vastklampen en lusteloosheid; ontwikkelt helderheid, losstaan van genoemde emoties.
|
Het ontwikkelen van eigen waarde.
Je eigen waarde ontwikkelen kan door te luisteren naar de waarheid in je hart en deze te laten spreken. Angst is een spook dat je laat schrikken en van je pad af houdt. Het kan alles ondermijnen op je pad van herstel.
De veda’s zeggen dat twijfel of angst weggenomen kan worden door het lezen van boeken met een groot waarheidsgehalte, luisteren naar wat een leraar te vertellen heeft en luisteren naar je eigen ervaringen. Heb vertrouwen in je leraar en volg diens instructies op. Laat je geest zich bezig houden met goede en gezonde activiteiten zoals Sadhana en andere Ayurvedische zaken. Je ‘Mind’ zal net zolang op en neer gaan tot deze moe is en uit zich zelf tot rust komt. Dan is je ‘Mind’ stil en angst overwonnen.
Er zijn allerlei methodieken om je innerlijke zelfvertrouwen te vergroten en het beeld dat dan ontstaat straal je uit naar je omgeving en versterkt zo je gevoel van eigen waarde. Laat negatieve gedachten of houdingen gewoon los. Accepteer ze en zie ze als een uitdaging om de situatie waarin je zit te veranderen.
Iedere constitutie heeft zijn eigen oefeningen om geestelijke de balans te versterken:
|
CONSTITUTIE
|
Gedachten oefeningen:
|
|
Vata
|
Stop negatieve gedachten dat je zwak, bang, geïsoleerd, geagiteerd of verstoord bent. Hierdoor ga je je er naar gedragen.
|
|
Pitta
|
Verminder de behoefte om te veel te presteren en controle te houden of te nemen. Hierdoor lijk je dominerend en lijken anderen minder.
|
|
Kapha
|
Beoefen balans en laat de gedachte los dat je bent wat je bezit zoals: familie, cultuur, baan… Daag dit valse idee van tevredenheid uit en laat los.
|
Innerlijke wereld & uiterlijke wereld.
Het is niet eenvoudig om het idee los te laten dat je bang bent wat een ander of jijzelf in je ziet. Het loslaten van negatieve gedachten zoals angst leert je dat de wereld om je heen spiegelt dat wat je van binnen voelt. Wij zijn allemaal onderdeeltjes van een groter geheel. Door anderen te helpen help je jezelf en omgekeerd. Door angst te overwinnen ervaar je de verbinding tussen je innerlijke wereld en de buiten wereld. Het idee van gescheiden zijn verdwijnt dan. Je gaat het grote geheel zien en ervaren. Als je de dingen los van elkaar ziet ga je er naar verlangen en aan hechten. Dit geldt, hoe raar het ook klinkt, ook voor angst. Angst veroorzaakt verdriet en lijden. Als je langzaam jezelf leert kennen en gaat genezen ga je alles als een geheel zien en heft het je angst vanzelf op. Je wordt tevreden en bent niet meer gescheiden van het alles.
Volgens de Veda’s is dit te bereiken onder andere door het pad van Dharma te bewandelen. Dharma is de weg die je gekozen hebt te volgen in je leven tot het einde toe met inzet van al je talenten. Werk is dan geen werk meer maar een logisch gevolg en uiting van je innerlijke behoeften. De band tussen je innerlijke en kosmische bewustzijn worden langzaamaan steeds sterker. Je bent zinvol en nuttig bezig. Deze manier van werken is verheffend en helend voor jou en de ander. Je kijk op de wereld verandert! Per constitutie is deze ommekeer verschillend:
|
CONSTITUTIE
|
Veranderend wereldbeeld:
|
|
Vata
|
Van een harde, niet ondersteunende, botsende, chaotische en onveranderlijke wereld groei je naar een voedende, steunende, harmonisch bewegende wereld.
|
|
Pitta
|
Het beeld van een wereld om macht in te verkrijgen en erkenning verandert in harmonie en samenhang.
|
|
Kapha
|
Het gevoel van bezitterigheid en behoefte aan uiterlijke veiligheid, het vastklampen en vermeerderen van materialisme wordt omgekeerd..
|
Zo op papier lijkt het misschien óf te ver weg óf te eenvoudig om in je dagelijkse leven te beginnen met het helen van je angst. Daarom volgen hieronder nog enkele tips en oefeningen die je op weg kunnen helpen.
Enkele andere Ayurvedische tips die kunnen helpen:
ü Vayu herstellende geuren: sandelhout, mirre, ceder. Ze kalmeren het hoofd en brengen ontspanning.
ü Luisteren naar klassieke muziek. Er is ook klassieke Indiase muziek die speciaal gecomponeerd is om te genezen en de geest te balanceren. Info bij het AGN beschikbaar.
ü Warme olie massage, zorg dat deze zacht en mild is. Het beste is na een lichaamsreiniging. Vayu gebieden voor abhyanga (medicinale olie massage) zijn: handen, voeten, lage rug, dikke darm gebied van de buik, nek, schouders en hoofd. Gebruik hiervoor b.v. Mahanarayan olie.
ü Sattvische leefstijl naar constitutie kan de ‘Mind’ en het ego losmaken van angst. Door geweldloosheid, kennis en actualiteiten opdoen, zintuigen intomen en voorzien van juiste invloeden.
ü Prikkels die angst oproepen of andere negatieve emoties vermijden.
ü Pancha Karma* met afhankelijk van de constitutie en ernst van de verstoringen: Lichaamsmassage met olie, Basti (dikke darmreiniging), stoombaden, Sirodhara (oliën van het hoofd), dieet, medicijnen.
ü Wees matig met seks totdat het lichaam weer voldoende is aangesterkt.
ü Yoga is een goede manier om Vata te kalmeren met name ontspanningsoefeningen. De ‘Mind’ kan dan weer in zijn Sattvische houding komen en de banden met de oorzaak van de angst verbreken. Gebruik die oefeningen die kalmerend, grondend en centrerend werken. Gebruik je eigen intuïtie voor het tempo dat het best bij je past. Let daarbij op de onderbuik, de gewrichten en een langzame diepe ademhaling.
· Pawan Mukt Asana: vermindert winderigheid door het draaien van alle gewrichten in het lichaam.
· Surya Namaskar (Zonnegroet): Langzaam en met Mantra. Brengt de eigenschappen van warmte en doorbloeding in je lichaam en leven.
· Tadasana (Hemelse groet): Sta rechtop, voeten naast elkaar. Adem rustig in en uit. Armen omhoog, handpalmen gespreid naar voren. Sta nu helemaal stil en rechtop . Trek de anus in en de knijp de billen samen. Dit brengt het bewustzijn naar de onderbuik.
· Alle omgekeerde houdingen zoals draaiingen en buigingen achterwaarts helpen Vata te verminderen.
Doe de oefeningen bij voorkeur onder begeleiding van een yogadocent. Zeker als er sprake is van lichamelijk of psychisch klachten.
ü Pranayama mits onderbegeleiding en rustig opgebouwd kan heel helend zijn voor de geest en de zenuwbanen reinigen. Enkele eenvoudige oefeningen die je in een rustig tempo thuis kunt beginnen. Heb je een ernstige angststoornis doe de oefeningen dan het liefst onder begeleiding van een Yogadocent die bekend is met de effecten van deze oefeningen. Het zijn beginners oefeningen maar hebben ook zeker een effect op lichaam en geest.
1. Nadi Shodhana (Reinigende ademhaling): Oefening om de geest tot rust te brengen en helderheid te verkrijgen. Rustige neusgat wisselende ademhaling brengt ontspanning en verkoeling in het hoofd en het reinigt de zenuwbanen. Ga hiervoor ontspannen rechtop zitten op de grond of in een rechte stoel. Neem de linker hand sluit het linkerneusgat af met de duim, plaats wijsvinger en middelvinger iets boven het kruispunt neus en wenkbrauwen, laat de ringvinger losjes op de rechter neusvleugel liggen zonder druk, de pink hangt losjes naar beneden. Adem eerst volledig uit via de mond en sluit deze dan. Adem in via het rechter neusgat tot de longen volledig gevuld zijn, sluit dan met de ringvinger en open vervolgens het linker neusgat met de duim en blaas de lucht zachtjes uit. Haal nu weer adem in via het linker neusgat, sluit deze weer met de duim en open het rechter neusgat en blaas de lucht volledig uit. Begin vervolgens weer opnieuw met in ademen via het rechter neusgat, enzovoorts. Oefen dit 3 keer en wanneer het goed verloopt kun je het uitbouwen naar zeven keer.
Als dit gemakkelijk verloopt kan je korte pauzes inlassen tussen het in- en uitademen en omgekeerd. Begin met 1 of 2 tellen voordat je weer verdergaat. Hierdoor worden er meer afvalstoffen tijdens de uitademing verwijdert.
1. Brahmari (Bijen ademhaling): Maak een zoemend geluid bij het inademen (geluid van een vrouwelijke bij, hoog) en bij het uitademen (geluid van een ‘mannelijke’ bij, laag).
2. Ujjai (Victorie ademhaling): Rustige ademhaling terwijl de stembanden worden ingetrokken. Werkt kalmerend
3. Diepe buikademhaling (dergha-shwasa-prashwasa):
Oefening om ontspanning te gaan ervaren. Ga in een ontspannen houding zitten op de grond of een stoel met rechte rug. Doe je ogen eventueel dicht zodat je je beter kunt concentreren. Adem in via de neus in en uit via de mond. Vul in toenemende mate je longen totdat ze optimaal gevuld zijn bij inademing. Adem rustig uit zonder spanning op de buik, borst of nek. Bouw dit ritme langzaam op en probeer gaandeweg de tijd van in- en uitademen hetzelfde te houden. Gebruik dan langzaamaan respectievelijk je buikspieren, je middenrif en vervolgens je schouders om de lucht in te ademen en uit je longen te verdrijven. Deze oefening kun je beginnen met 1 á 2 minuten en langzaam opbouwen naar enkele minuten totdat je merkt dat je ontspannen bent.
ü Meditatie: beoefen iedere dag Sadhana: een moment van stilte, weinig praten, het hoofd leeg maken, zorgen en angst loslaten. Angst kalmeren met meditatie.
· Antar Mouna (innerlijke stilte): Het afwenden van de aandacht steeds af wanneer een gedachte opkomt. Dit kun je in een gemakkelijke houding zittend op een stoel of op de grond beoefenen
· Ajapajapa (Mantra): het herhalen van bijvoorbeeld de klank A – U – M of het woord RAM. Het woord: RAM, a klinkt als in kalm. Deze mantra werkt bij angst en andere psychische stoornissen uitstekend. Er wordt van gezegd dat het Goddelijke bescherming geeft, kracht en kalmte. Het versterkt het Ojas en het immuunsysteem.
· Hanuman Chalisa (een bijzonder gedicht uit het Hindoeïsme dat verhaalt over Hanuman een man zonder angst, trouw en vol van devotie naar Rama). Het lezen van dit gedicht zou innerlijke kracht, balans en Innerlijke Vreugde herstellen. Iedere vorm van zingen verlicht angst en Vata.
*: raadpleeg uw Ayurvedische arts hiervoor.
Angst is een uiting van onbalans van lichaam en geest veroorzaakt door allerlei omstandigheden die zich in je leven kunnen voordoen. Het is een product van een overactief Rajas en/of Vayu. Deze verstoringen kunnen weer verdwijnen door de ‘Mind’ te beschermen en het hart en Ojas te voeden. Dit kan door de ‘Mind’ te kalmeren met oefeningen, het lichaam te reinigen en kennis op te doen over omgaan met angst. Hierdoor krijgt Sattva weer de overhand, keren de doshas weer terug naar hun oorspronkelijke plaats en verhouding en komen de dhatus en Ojas weer in balans.
Met behulp van Ayurveda is het mogelijk de kwaliteit van je leven te verbeteren waardoor angst je dagelijkse leven niet meer hoeft te verstoren. De hulp die geboden kan worden is op het gebied van dieet, leefstijl, massages, kruiden en Pancha Karma om zo de balans van lichaam en geest weer te herstellen. Een adviesconsult bij uw Ayurvedisch arts kan al een ommekeer betekenen.
Van een mens noch een menigte noch een natie mag je verwachten dat deze zich humaan gedraagt
onder de invloed van angst.
Bertand Russel (Engelse schrijver / filosoof)