• Nederlands
  • English

Ayurveda over Allergie

Door agn op 17-10-2012
Auteur artikel: Anil K. Mehta G.A.M.S (Graduate of Ayurvedic Medicine and Surgery). In dit artikel wordt het Ayurvedische standpunt over allergie en de behandeling op beknopte wijze weergegeven. Allergie is een reactie van ons immuunsysteem op lichaamsvreemde stoffen (allergenen). Deze stoffen hoeven op zich helemaal niet schadelijk te zijn maar de ene mens is er gevoeliger voor dan de andere.

Ayurveda over Allergie

Allergie is een veel voorkomend probleem waar miljoenen mensen elk jaar weer last van hebben. Men kan allergisch zijn voor allerlei stoffen die voorkomen in de natuur: graspollen, stuifmeelkorrels, huisstofmijt, insectengif, sieraden, melk, ei en nog veel meer. Een allergie kan men op elke leeftijd ontwikkelen, vaak al in de vroege jeugd, maar zeker ook tijdens de volwassenheid. Soms ontwikkelt men pas een allergische reactie nadat men al gedurende langere tijd aan een allergeen is blootgesteld (en men er eerder dus geen last van had). Ayurvedische therapieën worden van oudsher zeer effectief ingezet bij de behandeling van chronische ziekten, waaronder astma en allergie. In Ayurveda wordt ziekte in een holistisch perspectief gezien, waarin zowel lichaam, geest als ook de menselijke emoties een rol spelen. Daarbij ligt de nadruk op de individuele aanpak. In dit artikel zullen we kort ingaan op de conventionele behandeling van allergie, geven we een overzicht van de verschillende soorten allergieën en eindigen we met het zojuist genoemde Ayurvedisch perspectief. Maar we zullen beginnen met uit te leggen wat een allergie precies is.


Wat is een allergie?

Een allergie is eigenlijk een overreactie van het menselijk immuunsysteem op een lichaamsvreemde stof, een “allergeen”. We kunnen hiermee in contact komen door onze voeding, via de lucht, aanraking, of kunnen ermee geïnjecteerd worden. Deze buitensporige immuunreactie kan leiden tot vele en soms zeer gevarieerde symptomen, zoals hoesten, niezen, jeukende ogen, loopneus of een kriebelende keel. Maar in ernstige gevallen ook tot huiduitslag, netelroos, lage bloeddruk, ademhalingsproblemen, astma-aanvallen, en zelfs de dood. Een allergie is in feite een overgevoeligheidsstoornis van het immuunsysteem. Dit betekent dat allergiesymptomen het gevolg zijn van te veel immuniteit. Het immuunsysteem produceert antilichamen om infecties te bestrijden. Wanneer we een allergie hebben, treedt de normale immuunreactie op, die het lichaam normaliter tegen infecties en andere gevaren beschermt. Alleen treedt het nu op als reactie op dingen die geen enkele bedreiging vormen. Elke stof waar ons immuunsysteem op reageert, wordt een “antigeen” genoemd. Als het immuunsysteem gevoelig wordt voor een bepaald antigeen, zal het de zojuist genoemde antilichamen gaan produceren die zich aan het antigeen binden. Dit zet vervolgens het proces in gang dat leidt tot allerlei allergiesymptomen. Ons immuunsysteem maakt dus antilichamen aan, als reactie op blootstelling aan lichaamsvreemde stoffen (allergenen). Sommige allergenen zijn niet stabiel, dat wil zeggen dat ze kapotgaan door de spijsvertering of verhitting. Als antistoffen zich met deze onstabiele allergenen binden, veroorzaken ze echter lang niet bij iedereen klachten. Ontstaan er wel klachten dan betreft het vaak milde klachten, zoals jeuk, lichte irritatie/prikkeling en soms wat zwelling in de mond en keelholte. Vaak zijn allergenen echter wel stabiel, zoals pollen en eiwitten. Deze allergenen gaan niet kapot door verhitting en vertering. Ze bereiken intact het maag-darmkanaal en kunnen na opname daardoor ernstige allergische reacties veroorzaken bij mensen die daar overgevoelig voor zijn. Bij de meeste overgevoelige patiënten zal de interactie allergeen-antilichaam tot een allergische reactie leiden. Maar niet bij iedereen. Sommige personen zijn alleen overgevoelig, maar krijgen geen allergische reactie.


Verschillende namen

Allergieën hebben verschillende namen. Dit is afhankelijk van welk deel van het lichaam beïnvloed wordt door de specifieke allergenen:
  • Hooikoorts is de meer algemene benaming voor allergische rhinitis (afgeleid van rhino “neus” en itis “ontsteking”). Het is dus een ontsteking van de neus, veroorzaakt door een allergie. De neus hoeft echter niet het enige orgaan te zijn dat door allergische rhinitis wordt aangedaan. Iemand kan ook problemen hebben met zijn ogen, sinussen (bijholtes van de neus), keel en oren. De symptomen van allergische rhinitis kunnen in bepaalde seizoenen, maar ook het hele jaar door optreden. Dit laatste type allergische rhinitis wordt veroorzaakt door allergenen zoals huisstofmijt, huidschilfers van dieren, of schimmels die worden vervoerd door de lucht. De symptomen variëren in intensiteit en zijn vaak onvoorspelbaar. Seizoensgebonden allergische rhinitis (symptomen treden alleen op in de lente en zomer), wordt meestal veroorzaakt door een allergie voor verschillende soorten pollen. Pollen bestaan uit microscopisch kleine korreltjes die zich ontwikkelen in de meeldraden van bloemen, grassen, struiken en bomen. Soms zijn ze zo licht, dat ze door de lucht kunnen zweven en daarom gemakkelijk door de neus kunnen worden ingeademd. Wanneer de meeste mensen over hooikoorts praten betekent dit meestal seizoensgebonden allergische rhinitis.
  • Een allergische reactie in de longen heet astma.
  • Wanneer allergische reacties optreden op de huid, worden het galbulten (netelroos) genoemd of angio-oedeem.
  • In de darmen heet het voedselallergie.
  • Een allergische reactie over het hele lichaam, bijvoorbeeld als reactie op een levensbedreigende bijensteek, heet anafylaxie. Anafylaxie is een allergische reactie die heel snel wordt uitgelokt, zeer ernstig is en zelfs dodelijk kan zijn. Het is een medische noodsituatie, die onmiddellijke behandeling vereist en vervolgens medische controle.


Allergie en het immuunsysteem

Het immuunsysteem is een verzameling van organen, cellen en gespecialiseerde weefsels, die samenwerken om ons lichaam tegen schadelijke bacteriën en virussen (ziekteverwekkers) te verdedigen. Een van de meest fascinerende mogelijkheden van een goed functionerend immuunsysteem is dat het, tijdens de verdediging tegen gevaarlijke ziekteverwekkers, onderscheid kan maken tussen wat tot het lichaam (zelf) behoort en wat er niet toe behoort (niet-eigen of lichaamsvreemd). Alle stoffen die als niet-eigen worden geïdentificeerd – en zeker als ze worden gezien als gevaarlijk (bijv. potentiële ziekteverwekkers) – stimuleren een immuunreactie in het lichaam. Dergelijke stoffen worden antigenen genoemd. Het immuunsysteem kan ook cellen herkennen die intern geïnfecteerd zijn met virussen, evenals cellen die op weg zijn om tot tumoren uit te groeien. Het heeft dit vermogen zodat het lichaam gezond kan blijven. Maar hoe verbazingwekkend het ook is, dit complexe verdedigingssysteem maakt soms fouten. Een allergie is namelijk het gevolg van een overgevoelig immuunsysteem. Het immuunsysteem signaleert een onschadelijke stof, zoals bijv. huisstof of hondenhaar, als een dodelijk gevaar en mobiliseert onmiddellijk de afweer van het lichaam. En juist dit afweermechanisme – en niet het allergeen – maakt ons ziek wanneer we een allergische reactie hebben. Dit leidt onherroepelijk tot problemen, variërend van licht onaangenaam/ongemakkelijk, tot het volledig falen van het menselijk organisme, dat het immuunsysteem nu juist geacht werd te beschermen.

Soorten allergieën

Over het algemeen zijn er 4 soorten allergie:
  1. Inhalatie-allergie. Dat wil zeggen dat iemand een allergische reactie krijgt als gevolg van het inademen van bepaalde allergenen. Allergieën voor pollen, dieren (huisdieren en vee), schimmels en huisstofmijt slaan meestal op de luchtwegen, waardoor niezen, jeuk, tranende ogen, een loopneus en piepende ademhaling kunnen ontstaan. Hooikoorts (allergische rhinitis) en/of astma zijn de meest voorkomende inhallatie-allergieën. Bij hooikoorts gaat het om stuifmeelkorrels of pollen van bomen, grassen of kruidachtige planten.
  2. Insectenallergie. Een steek van een bij of wesp veroorzaakt bij vrijwel iedereen een reactie: er ontstaat een rood bultje en de huid jeukt. Maar sommige mensen reageren extreem op een bijen- of wespensteek. Soms zelfs zo hevig dat de dood erop volgt. Symptomen kunnen variëren van ernstige lokale huidreacties, uitputting, of duizeligheid tot hoge bloeddruk, zwelling van de keel en in het ergste geval anafylaxie.
  3. Voedselallergie. Een voedselallergie kan zich in een breed klachtenscala manifesteren zoals: eczeem, diarree, misselijkheid, zwelling van de keel, hypotensie (abnormaal lage bloeddruk) en in het ergste geval anafylaxie. De meest voorkomende voedselallergieën zijn gericht tegen de eiwitten in koemelk, sojabonen, pinda\'s, noten, vis, schaal- en schelpdieren en eieren. Vaak denken mensen allergisch te zijn voor voedsel, maar gaat het in werkelijkheid om een voedselintolerantie: dan is er geen sprake van een reactie van het immuunsysteem. Meestal worden de problemen veroorzaakt doordat bepaald voedsel niet goed verteerd kan worden.
  4. Contactallergie. Mensen kunnen ook huidklachten krijgen na contact met bepaalde stoffen. Voorbeelden zijn latex, nikkel, chroom, geurstoffen, conserveermiddelen in bijvoorbeeld cosmetica, lijmen, planten, chemicaliën in haarverf of permanentvloeistoffen (kapperseczeem) en leren kleding. De meest voorkomende is waarschijnlijk nikkelallergie. De symptomen zijn meestal jeuk, branderigheid, roodheid en blaren op het getroffen gebied.


Zijn allergieën erfelijk?

Allergieën kunnen op elke leeftijd ontstaan, misschien zelfs al in de baarmoeder. De meeste allergieën komen voor bij kinderen, maar symptomen kunnen ook pas in de volwassenheid optreden, zonder dat er al eerder een reactie heeft plaatsgevonden. Astma kan een zeer hardnekkige aandoening zijn voor volwassenen: zo hebben zij vaker last van aanvallen dan kinderen, terwijl nasale allergieën de neiging hebben te verminderen naarmate men ouder wordt. Waarom zijn sommige mensen gevoeliger voor allergieën, terwijl anderen – en gelukkig de meeste van hen – dat helemaal niet zijn? Een belangrijke rol lijkt hierbij voor erfelijkheid te zijn weggelegd. Iemand bij wie allergieën veelvuldig in de familie voorkomen heeft een grote kans er zelf ook gevoelig voor te zijn. De genen die geassocieerd worden met hooikoorts bijvoorbeeld, bevinden zich op de chromosomen 5 en 11. Aangezien wij bij de geboorte een kopie van de chromosomen van onze ouders meekrijgen, maken wij een grote kans ook hooikoorts te krijgen, mochten zij dragers van deze “hooikoortsgenen” zijn.Sinds enige tijd is het bekend dat allergische aandoeningen de neiging hebben in families te “clusteren”. Dit betekent dat ons risico om allergieën te ontwikkelen, gerelateerd is aan de allergie-geschiedenis van onze ouders. Als geen van beide ouders allergisch is, is de kans op allergieën ongeveer 15%. Als één ouder allergisch is, neemt het risico meteen toe tot 30%. En als beide allergisch zijn, is het risico zelfs groter dan 60%. Hoewel er geen specifieke genen geassocieerd worden met voedsel- en medicijnen-allergieën, hebben ook deze een verhoogde kans voor te komen in families waar sprake is van een voorgeschiedenis van allergieën. Hoewel we de vatbaarheid voor het ontwikkelen van allergieën kunnen erven, hoeven we de symptomen nog niet persé te vertonen. Wij hoeven niet noodzakelijkerwijs dezelfde ziekten of dezelfde allergieën als onze ouders te erven. Het is onduidelijk wat er nu bepalend is voor welke stoffen een allergische persoon reacties zal gaan ontwikkelen, noch wat de aard of de ernst van de symptomen zal zijn. Het is enerzijds waar dat sommige allergieën genetisch bepaald zijn, maar anderzijds ontwikkelen veel mensen ze volkomen onafhankelijk van genetische factoren. De kans dat een kind allergisch wordt – niet gerelateerd aan erfelijkheid – is verhoogd, zodra het langdurig of intensief wordt blootgesteld aan huisstofmijt of huisdieren, woont in een huis met rokers of antibiotica gebruikt.

Allergie en milieu

Een andere belangrijke factor in het ontwikkelen van een allergie is het milieu. Lucht-verontreiniging is bijvoorbeeld een grote boosdoener als het gaat om het krijgen van allergieën. Wereldwijd onderzoek heeft aangetoond dat het aantal allergische aandoeningen blijft toenemen. Het lijkt echter een probleem van de “verwesterde”: geïndustrialiseerde samenlevingen. De belangrijkste risicofactor om een allergie te ontwikkelen is blootstelling aan allergenen, vooral in de vroege jeugd. De veranderde blootstelling aan micro-organismen is op dit moment een zeer plausibele verklaring voor de toename van atopische allergieën. Atopie of atopisch syndroom betekent een verhoogde kans op het ontwikkelen van bepaalde allergische overgevoeligheidsreacties. Vroege blootstelling aan micro-organismen zou ons juist moeten beschermen tegen atopische ziekten op latere leeftijd. Maar door onze uitgebreide hygiëne-maatregelen, staan we over het algemeen minder bloot aan micro-organismen en worden we juist langzamerhand gevoeliger voor allergieën. Wat allergie en astma betreft, heeft onderzoek zich altijd voornamelijk gericht op allergenen in huis, erfelijke aanleg en sociale/emotionele factoren. De afgelopen 10 jaar echter (en nog steeds) is er belangrijk onderzoek verricht naar de relatie tussen allergenen in het milieu en het verhoogd aantal overgevoeligheidsreacties/allergieën, met name gekoppeld aan de verbranding van fossiele brandstoffen. Een andere recente ontdekking is dat ook de opwarming van de aarde tot meer luchtweg-allergieën zal leiden. Zo zal een verhoogde concentratie van kooldioxide in de atmosfeer de plantengroei stimuleren. Hogere CO2-concentraties stimuleren planten meer stuifmeel te produceren – wat niet in verhouding staat met hun groei – en dit betekent dus meer pollen per plant, oftewel meer allergieën. Langere, hetere groeiseizoenen, in sowieso al een warmere wereld, zullen tot meer allergieën leiden. De opwarming van de aarde zal ook de ozon (smog) doen toenemen. Ozon irriteert de luchtwegen en verergert astma, met name in grote steden. Dit is voornamelijk te wijten aan de uitstoot van broeikasgassen, chemische fabrieken en het gebruik van aardolie. In feite komen allergische aandoeningen veel meer voor in ontwikkelde landen zoals de VS, dan in derde-wereld-landen. Dit suggereert dat het moderne stadsleven allergieën bevordert. Ook de stedelijke omgeving, die vaak warmer is en meer CO2-uitstoot kent dan het platteland, zal planten stimuleren om te groeien en dus mogelijk tot meer pollen leiden. Op deze pollen zetten zich bijvoorbeeld verbrande dieseldeeltjes vast, die dan door de mensen ingeademd worden waardoor de kans op allergische reacties weer toeneemt. De meeste allergie-patiënten van vandaag de dag, zijn gevoelig voor meerdere allergenen en hebben last heeft van hardnekkige, matige tot ernstige symptomen, die ernstig afbreuk doen aan de kwaliteit van hun leven. Bovendien is het bewezen, dat hoe vroeger in iemands leven en hoe intensiever en vaker iemand aan een allergeen wordt blootgesteld, des te groter de kans dat een allergie zich zal ontwikkelen.

De meest voorkomende symptomen van allergie

De volgende symptomen zijn algemene symptomen die ieder gezond mens op enig moment van zijn leven kan ervaren. Maar als ze regelmatig voorkomen in reactie op contact met een bepaalde stof, of wanneer u constant aan een of meerdere van deze symptomen lijdt, zou u serieus de mogelijkheid moeten overwegen of u niet aan een allergie lijdt voor een stof waarmee u continue in contact bent.

Enkele van de belangrijkste symptomen zijn:
  • Migraine en hoofdpijn.
  • Zwelling van weefsels: in de neus, de longen, de keel, de lippen, de tong, overal op de huid; beklemming op de borst, ademhalingsproblemen of zwelling van de buik.
  • Veel slijmvorming: een loopneus, tranende ogen, hoesten, piepende ademhaling, afscheiding, hooikoorts, astma, verkoudheid, oorontsteking, bronchitis.
  • Veranderingen van de huid: roodheid, huiduitslag, netelroos, dermatitis, psoriasis, droge huid, scheurtjes in de huid, vlekken, zweren in de mond, eczeem of jeuk.
  • Spijsverteringskwalen: diarree, constipatie, abdominale zwelling, flatulentie, pijn en ontsteking van de darmen, Prikkelbare Darm Syndroom, Coeliakie, indigestie, zure reflux.
  • Misselijkheid, braken, kolieken.
  • Bedplassen en blaasproblemen.
  • Hyperactiviteit (en hypoactiviteit - lethargie), ADD, ADHD, gedragsproblemen.
  • Gewrichts-en spierproblemen: artritis, onverklaarbare pijntjes en kwalen.
Andere allergiesymptomen die misschien niet zo voor de hand liggen, zijn:
  • Onverklaarbare slaperigheid, bijvoorbeeld na een maaltijd.
  • Kinderen of volwassenen die zich niet voor langere tijd kunnen concentreren.
  • \'s-Nachts niet kunnen slapen.
  • Voortdurende vermoeidheid.
  • Prikkelbaarheid.
  • Verslaafd zijn aan of onbedwingbare trek hebben in bepaalde voedingsmiddelen.
  • Alleen een beperkt aantal voedingsmiddelen willen eten (vooral bij kinderen).
  • Droge ogen.
  • Droge keel.
  • Overmatige dorst, vooral bij kinderen. (Opmerking: bij volwassenen kan dit ook een symptoom zijn van een beginnende diabetes).
  • Excessieve Candida: een schimmel infectie; veroorzaakt darmproblemen en spruw.
  • Snurken, snuiven of neus-wrijven bij kinderen.
  • Donkere wallen onder de ogen.
  • Rode oren bij kinderen.
  • Steeds terugkerende keelpijn of hoesten.
  • Zwelling van de lymfeklieren in de hals.
  • Oorsuizen.
  • Buikpijn of -kwalen.

Welke behandelvormen zijn er?

1.    De reguliere medische benadering.
  • Deze benadering begint meestal met vermijding van contact met het allergeen. Dit is in principe een zeer effectieve aanpak, maar heeft twee beperkingen. Allereerst kan het voor zeer gevoelige mensen heel moeilijk zijn om een allergeen volledig te vermijden. Bij hen leiden zelfs de miniemste spoortjes van het allergeen al tot een volledige, soms zelfs levensbedreigende, allergische reactie. Ten tweede, zal de vermijding van het allergeen niet iemands gevoeligheid ervoor aanpakken. Vermijding kan de symptomen misschien elimineren, maar hoe draagt het vervolgens bij aan iemands werkelijke genezing? Daarbij werkt vermijding uiteraard belemmerend op de individuele vrijheid.
  • Vervolgens zal een reguliere behandeling gericht zijn op het voorschrijven van medicatie. Meestal worden er antihistaminica gegeven. Deze blokkeren de werking van histamine: de stof die voornamelijk verantwoordelijk is voor de klachten bij allergie.
  • Corticosteroïden (producten uit de bijnierschors, zoals cortison) worden toegepast bij ernstige symptomen/klachten. Deze krachtige ontstekingsremmende medicamenten kunnen in verschillende vormen worden gegeven: als injectie, pil, neusspray en lokaal in de vorm van een crème. Zij zijn alleen op recept verkrijgbaar en verlichten snel en doeltreffend de symptomen, maar pakken niet de kern van het probleem aan: de vraag waarom iemands immuunsysteem zo overgevoelig reageert. Daarnaast hebben deze medicijnen vaak ernstige bijwerkingen.
  • Bepaalde allergieën, waaronder die voor pollen, schimmels en insectengif kunnen soms worden behandeld met immunotherapie. Bij immunotherapie wordt een kleine hoeveelheid allergeenoplossing aan het lichaam toegediend. Hierdoor treedt er gewenning op en wordt de gevoeligheid voor bijvoorbeeld stuifmeel minder. Het eigen afweersysteem wordt “geherprogrammeerd” zodat er geen (of bijna geen) allergische reactie meer optreedt.
Andere populaire behandelingen voor allergiepatiënten zijn:

2.    Dieet en voeding.
  • Een manier om ervoor te zorgen dat het lichaam meer voedingsstoffen uit voeding kan opnemen en tegelijkertijd minder vaak aan allergenen in voeding blootgesteld kan worden, is de variatie aan voedingsmiddelen te vergroten en zoveel mogelijk “roteren”: elke dag andere voeding nuttigen dan de dag ervoor en slechts om de 5 dagen eenzelfde voedingsmiddel eten. Dit staat bekend als het “rotatie dieet”.
3.    Homeopathie.
  •     Homeopathie is een geneeswijze waarbij iemand van een ziekte kan worden genezen door het toedienen van een zeer kleine hoeveelheid stof die bij een gezond mens dezelfde symptomen oproept als de betreffende ziekte. Dit prikkelt en activeert het zelfhelend vermogen van het lichaam.
4.    Fytotherapie (kruidentherapie).
5.    Acupunctuur.
6.    Ayurveda.

Allergie vanuit Ayurvedisch perspectief

In Ayurveda zijn er twee soorten allergieën:
  1. Het eerste type is de aangeboren allergie. Dit betekent dat iemand een genetische aanleg heeft voor allergische aandoeningen. Een groot percentage van de wereldbevolking heeft in feite een genetische aanleg voor allergie, maar pas als iemand gedurende een periode van 3 tot 4 jaar aan een bepaald allergeen wordt blootgesteld, kan hij daar een overgevoeligheid voor ontwikkelen. Dat is ook de reden waarom bijvoorbeeld pollenallergie niet voorkomt bij hele jonge kinderen, terwijl zij wel een allergie kunnen ontwikkelen voor voedingsmiddelen of binnenshuis voorkomende allergenen, zoals dieren of huisstofmijt. Dit eerste type allergie heeft een Asatmya oorzaak (zie hieronder). Dit betekent dat bepaalde factoren of invloeden bij de ene persoon tot een allergische reactie leiden, terwijl deze voor iemand anders totaal geen probleem zijn. Dit is bijvoorbeeld het geval bij een voedselallergie, waarbij iemand bijvoorbeeld geen tarwe of pinda\'s kan verdragen, terwijl dit volstrekt gezonde voedingsmiddelen kunnen zijn voor iemand anders. Het vermijden van deze Asatmya invloeden lijkt misschien het antwoord, maar is in werkelijkheid aan twee problemen gekoppeld. Allereerst is er vaak meer dan één trigger die allergische reacties uitlokt, zoals bijvoorbeeld bij een voedselallergie. Verschillende soorten voedingsmiddelen veroorzaken dan een reactie, wat het normale dagelijkse leven uiterst gecompliceerd maakt. Het andere probleem is dat allergieën vaak gerelateerd zijn aan chronische aandoeningen, zoals astma, welke nooit weggaan en men niet kan voorkomen. Dit eerste type allergie kan acuut en chronisch zijn, en kan complicaties kennen. Onderliggende onevenwichtigheden zijn per individu verschillend en behandeling vereist daarom altijd een individuele aanpak.
  2. Het tweede type allergieën bestaat uit seizoensgebonden allergieën en allergieën die later in het leven ontstaan. Volgens Ayurveda is dit type van allergieën in de eerste plaats veroorzaakt door Amavisha. Amavisha is de meer reactieve vorm van Ama (onverteerde voedselresten, toxines). Ama is het gevolg van een verminderde spijsvertering. Als Ama zich ophoopt in het spijsverteringskanaal en het wordt niet gecorrigeerd – zal het zich uiteindelijk verspreiden naar verschillende organen en weefsels. Na verloop van tijd zal Ama dan worden omgezet in de meer reactieve vorm Amavisha. Amavisha correspondeert met dit tweede type allergieën, omdat Amavisha en de allergenen (zoals huisstof of stuifmeel) op elkaar inwerken en zo een allergische reactie veroorzaken. Het is dus de reactieve aard van Amavisha – en niet het allergeen zelf – dat allergische reacties veroorzaakt. Anders zouden we namelijk allemaal dezelfde allergische reacties op dezelfde stoffen vertonen. Amavisha in combinatie met allergenen kan op verschillende plaatsen in het lichaam tot reacties leiden: Amavisha/allergenen in de longen leidt tot luchtweg-allergieën met ontstekingen, niezen, gezwollen slijmvliezen en slijm tot gevolg. De combinatie van Amavisha/allergenen op de huid, zal resulteren in jeuk, een branderig gevoel, huiduitslag, verkleuring en huidirritatie. In de darmen, leidt het tot spijsverteringsallergie of diarree. Wanneer Amavisha niet gecorrigeerd wordt en langere tijd blijft voortduren, zal het daarnaast ook afbreuk doen aan het immuunsysteem. En zoals we zullen zien, is het immuunsysteem van groot belang in verband met allergieën.
In Ayurveda wordt de immuunreactie van het lichaam aangeduid met Satmya. Het Sanskriet woord Satmya duidt op het vermogen van het lichaam een substantie van buiten als passend te accepteren en het vervolgens op te nemen en te integreren. Satmya is derhalve, dat iemands dosha\'s medicijnen, veranderingen in voeding en/of omgeving kunnen accepteren of zich daaraan kunnen aanpassen. Asatmya is intolerantie, en dat is wanneer een of meerdere dosha\'s van iemand deze veranderingen niet accepteert en reageert, vaak d.m.v. allergie. Allergie en intolerantie zijn overgevoeligheidsreacties en zijn een reactie van een of meer dosha\'s op een interne of externe factor. Er zijn verschillende causatieve factoren die de ernst en de aard van de allergische reactie in het lichaam bepalen. Inzicht in deze factoren, zal tot een beter begrip van (de behandeling van) allergieën leiden, en een dieper respect voor de natuurlijke lichaams-intelligentie. Daarom willen we op elk van deze factoren nader ingaan. De twee belangrijkste factoren die iemands weerstand tegen infectie en allergie bepalen, zijn Agni (spijsverteringsvuur) en de kwaliteiten van de Prakriti van een persoon (lichaamsconstitutie).

Agni: spijsverteringsvuur

Volgens Ayurveda is goede gezondheid afhankelijk van ons vermogen zo volledig mogelijk al onze voeding, ervaringen, emoties en zintuiglijke indrukken te verteren. Dit vermogen wordt bepaald door de kwaliteit van ons Agni, ons spijsverteringsvuur. Als Agni sterk brandt, zijn wij in staat om gezonde weefsels te creëren, afvalstoffen efficiënt te elimineren, en de subtiele levensenergie Ojas te produceren. Ojas is de zuivere substantie die wordt verkregen wanneer onze voeding volledig wordt verteerd en daardoor al onze weefsels volledig kunnen worden opgebouwd. Ojas wordt beschouwd als de bron van onze vitaliteit, kracht en welzijn. Agni beschermt onze immuniteit en voedt het lichaam. Maar wanneer onze Agni zwak is, zal onze spijsvertering onvolledig zijn en zal Ama vermeerderen: de giftige, onverteerde voedselresten, die zich ophopen als gevolg van stress, onjuiste voeding, negatieve emoties etc. Ayurveda beschouwt deze opstapeling van toxines als de onderliggende oorzaak van alle ziekten! Als het lichaam door een antigeen wordt aangevallen, dan zullen de subtiele energieën die door Agni gecreëerd worden het immuunsysteem mobiliseren om de toxine te neutraliseren. Alle lichaamsweefsels hebben hun eigen Agni\'s, genaamd Dhatu Agni\'s. Elke Dhatu Agni in het lichaam reguleert de fysiologische functies van het bijbehorende weefsel. Als Agni overal in het lichaam sterk brandt, is een allergie praktisch onmogelijk.


Ama: toxines

Agni en Ama zijn twee kanten van dezelfde medaille en tegengesteld in eigenschappen. Agni (spijsverteringsvuur) is heet, droog, helder en aromatisch. Ama (toxines) is koud, vochtig, zwaar, onzuiver en onwelriekend. Gezond Agni is synoniem met: een sterke eetlust, een stralende huid, enthousiasme en een overvloed aan energie. Om Ama te bestrijden, moet Agni verhoogd worden. Ama zijn de toxines die in het lichaam ontstaan ten gevolge van een onvolledige stofwisseling. Dit zijn alle voedingsmiddelen die niet, of slechts gedeeltelijk, verteerd en geabsorbeerd worden, zich daarom ophopen in de darmen en transformeren tot een heterogene, stinkende, kleverige substantie. Dit verstopt de darmen en andere vitale kanalen, zoals bloedvaten en haarvaten. Geleidelijk zal Ama giftige stoffen aanmaken, die vrij zullen komen in de bloedbaan. Uiteindelijk zullen deze toxines zich ophopen in de zwakkere delen van het lichaam, waar ze stagnatie creëren en zelfs tot orgaanfalen kunnen leiden en het afweermechanisme van de desbetreffende weefsels aantasten. Ten slotte zal zich ziekte in de organen manifesteren die aan de aangetaste weefsels gerelateerd zijn. Een overactieve Agni is net zo schadelijk als een verminderd werkzame Agni. Als Agni te hard brandt, zal het de werking van het immuunsysteem verzwakken; en kan men dorst, zure oprispingen, of een branderig gevoel ervaren. In extreme situaties, zal het te sterke verteringsproces de normale biologische voedingsstoffen wegbranden, waardoor vermagering en ondervoeding optreden. Een van de belangrijkste oorzaken van Ama is dat het lichaam niet in staat is om zijn voeding goed te verteren. Onverteerde voedselresten worden dan opgeslagen in de weefsels als toxisch materiaal. Verminderde of slechte uitscheiding van afvalstoffen e.d. draagt ook bij aan Ama-ophoping in het lichaam. Maar er kunnen ook mentale toxines gevormd worden wanneer de dagelijkse of emotionele gebeurtenissen niet kunnen worden verteerd. Dit resulteert in onverwerkte emoties en geestelijke stagnatie. Symptomen van Ama zijn o.a. verminderde eetlust, indigestie, diarree of obstipatie, gevoelens van zwaarte in het lichaam, een beslagen tong, lethargie, depressie, slechte lichaamsgeur en dof of slaperig gevoel na het eten. Zoals we al eerder hebben gezegd speelt Amavisha een belangrijke rol bij het ontwikkelen van de tweede soort van allergie: seizoensgebonden en verworven allergieën. Amavisha is meer reactief dan Ama en bovendien heeft Ama niet zo\'n wijdverbreid effect op het immuunsysteem, zoals Amavisha dat heeft. Ama verstopt vooral de lichaamskanalen en verstoort het evenwicht van de dosha\'s. Wanneer het immuunsysteem door opeenhoping van Amavisha is aangedaan, kan het niet meer normaal functioneren. Het verliest zijn flexibiliteit: zijn vermogen om de balans te herstellen, wanneer het geconfronteerd wordt met plotselinge veranderingen, zoals bijvoorbeeld de wisseling van de seizoenen. Een derde type van toxines, naast Ama en Amavisha, wordt gevormd door de milieu-toxines. Voor de behandeling van Amavisha of andere vormen van toxische belasting, zal in Ayurveda het accent altijd op de ontgifting liggen, welke uit drie stappen bestaat:
  1. de voorbereiding,
  2. reiniging,
  3. na-reiniging.
Elke stap wordt ondersteund door een bijbehorend dieet. Binnen Ayurveda is het dieet een van de meest fundamentele en meest gebruikte therapieën. Een Ayurvedisch dieet kan zeer goed op alle persoonlijke kenmerken worden afgestemd en houdt rekening met de kwaliteit van Agni (spijsvertering vuur), de hoeveelheid Ama (toxines), de individuele disbalans van de dosha\'s en met de Prakriti (lichaamsconstitutie, zie hieronder).

Tips om Ama te verminderen:

  • Zorg ervoor dat de smaak bitter in uw dieet overheerst. Met name bittere en scherpe kruiden helpen om Ama uit de weefsels te verwijderen: zoals zwarte peper, cayennepeper, gember, kruidnagel en kaneel.
  • Eet meer verse, biologische levensmiddelen, vooral groenten, zure samentrekkende vruchten/ -sappen (bessen, sinaasappels, grapefruits, granaatappels, citroenen, limoenen) en volle granen (met name gerst en rijst).
  • Vermijd noten (zaden zijn ok), zuivelproducten (met uitzondering van Lassi*), tarwe en vlees (behalve kip en kalkoen).
  • *Lassi is een in de blender bereid yoghurtdrankje van één deel vers gemaakte yoghurt, vier delen water en zout of honing voor de smaak. Het werkt uitstekend ter ondersteuning van de darmflora en verbetert de spijsvertering. Te drinken na de maaltijd.
  • Vermijd gebakken voedsel, zware voedingsmiddelen, kliekjes en bevroren of ingeblikt voedsel. Neem meer fruit en groentesappen. Kook verse (biologische) groenten met kruiden volgens uw constitutie.
  • Drink niet tijdens de maaltijden en vermijd koude dranken. Drink in plaats daarvan kruidenthee, maar wacht tot 15-30 minuten na de maaltijd. Het is zeer aan te bevelen om gedurende de dag warm (gekookt) water te drinken, omdat het Ama en andere gifstoffen wegspoelt. U kunt als alternatief ook elke dag acht tot tien glazen warm citroen-water drinken.
  • Neem 3 maaltijden per dag, waarvan de lunch de grootste is.
  • Eet niet teveel of te weinig.
  • Eet alleen als de vorige maaltijd volledig verteerd is en vermijd tussendoortjes, omdat dit de spijsvertering echt verstoort. Eet alleen als u weer honger heeft.
  • Probeer vroeg naar bed te gaan (aanbevolen wordt voor of om 22.00 uur \'s-avonds) en op te staan met zonsopgang. Probeer niet meer te eten na 20.00 uur.
Detox thee
Dit is een recept voor Detox-thee. Drink deze thee de hele dag door, het heeft namelijk een zeer reinigende werking. Ook zal het helpen uw spijsvertering te verbeteren.

Ingrediënten:
  • twee tot drie dunne plakjes verse gember
  • ¼ theelepel komijnzaad
  • ¼ theelepel venkelzaad
  • 2 zwarte peperkorrels
  • 2 blaadjes verse munt
Bereiding:

Breng ½ liter water aan de kook en doe dit in een thermosfles. Voeg de kruiden toe en laat het rustig trekken. Het helpt ook om elke ochtend voor het ontbijt een gekookte appel met pruimen en vijgen te eten. Een andere tip is om uw maaltijden met het volgende kruidenmengsel te bereiden:


Kruidenmengsel ter vermindering van Ama
Mix voor dit mengsel de volgende kruiden:
  • 1 theelepel kurkuma
  • 3 theelepels komijnzaad
  • ½ theelepel ajwain
  • 1 theelepel fenegriek
  • ½ theelepel zwarte peperkorrels
  • 3 theelepels venkelzaad

Prakriti: persoonlijke lichaamsconstitutie

In Ayurveda is de diagnose nooit gericht op het achterhalen van de oorzakelijke factoren die tot de aandoening leiden, maar om de oorzaak van de onbalans te vinden, die in het lichaam van de patiënt besloten ligt. Van oudsher werd de patiënt daarom uitvoerig geobserveerd en ondervraagd om erachter te komen wat zijn karakter, gemoedstoestand, eetgewoonten en levensstijl waren. Zo werd zijn lichamelijke en geestelijke aanleg – zijn Prakriti – in kaart gebracht. De Prakriti is onze persoonlijke blauwdruk, is de ideale toestand waarmee we worden geboren en verandert ook niet meer gedurende ons leven. Het bestaat uit de drie dosha\'s, maar de unieke verhouding varieert per persoon, wat dus een persoonlijke constitutie oplevert. Dit hangt af van welke dosha(\'s) dominant is (zijn): er zijn dus Vata, Pitta-Vata, Pitta-Vata-Kapha-type constituties etc. Onze Prakriti bepaalt onze fysieke en mentale eigenschappen, evenals ons emotionele gedrag. Het maakt ons meer of minder kwetsbaar voor bepaalde aandoeningen wanneer we uit balans raken. Zo heeft iemand met een Vata-Prakriti meer last van Vata-aandoeningen en een persoon met Pitta-Prakriti meer last van Pitta-aandoeningen enz. Het concept van Prakriti is een van de hoekstenen van de Ayurvedische gezondheidsleer, want het neemt ieders individuele situatie, kenmerken en behoeften in ogenschouw. Zoals we gezien hebben komen allergieën in overgevoelige organismen voor. Vata en Pitta zijn de belangrijkste dosha\'s die een rol spelen bij de ontwikkeling van allergieën. De allergische aanleg ontwikkelt zich al vroeg in het leven en wordt sterk beïnvloed door de Prakriti. Vata- en Pitta-types zijn gevoeliger voor allergieën dan Kapha-types.


Vikriti: de verstoorde (of zieke) toestand

Vikriti is iemands huidige staat van onbalans van de dosha\'s. Onze Vikriti verandert door diverse interne en externe factoren, zoals voeding, gedachten, emoties, klimaat, seizoen en stress. Wanneer het natuurlijk evenwicht van onze dosha\'s verstoord is kunnen we niet meer optimaal functioneren en zal vervolgens onze gezondheid beïnvloed worden. Zoals we al eerder beschreven, is de natuurlijke staat van evenwicht in ieder mens – zijn Prakriti – uniek. De Prakriti is per persoon verschillend en wordt al bij de geboorte bepaald. Deze hoeven we niet te veranderen. Door onze Vikriti te evalueren, kunnen we echter nagaan óf en welke wijzigingen we moeten aanbrengen (in levensstijl, voeding, stress-niveau enz.), om terug te keren naar onze unieke staat van gezondheid en welzijn. Wanneer onze gezondheid optimaal is, is er een afwezigheid van Vikriti en leven we in harmonie met onze Prakriti. Pakriti en Vikriti zijn beide belangrijke begrippen in de ontwikkeling van een allergie. De toestand van Ama, de plaatsen in het lichaam waar Ama is opgeslagen, de individuele dosha-dominantie en de huidige dosha-onbalans zijn allemaal bepalend voor het krijgen van een allergische reactie. Hoeveel overtollig Vata, Pitta en Kapha een persoon heeft, zal ook de reactie beïnvloeden.


Allergische reactie

De allergische reactie hangt af van de plaats waar gifstoffen zich in het lichaam bevinden en van iemands constitutie: zo zal iemand met een Kapha-constitutie (en Kapha-dominantie) een grotere kans hebben op een allergie voor Kapha-type stoffen. Dit zijn vaak slijmvormende, zware substanties zoals melk, zuivelproducten of tarwe. Daarentegen kunnen factoren zoals voeding, levensstijl, milieu en blootstelling aan moderne synthetische chemicaliën, andere afwijkende allergische reacties veroorzaken die juist de secundaire (niet-dominante) dosha\'s “triggeren”. Wanneer meer dan één dosha verhoogd is, zal het symptomenbeeld gemengd zijn, waardoor de aandoening lastiger te herkennen én te behandelen is. Als iemand bijvoorbeeld een Kapha-dominantie heeft (wat dus al een overmaat aan Kapha-kwaliteiten betekent) en er worden aan het organisme nog meer van dit type (Kapha-) eigenschappen opgedrongen, zal het immuunsysteem non-stop antistoffen aanmaken om de binnenvallende gifstoffen te bestrijden. Bijgevolg zal zelfs de geringste blootstelling aan het specifieke allergeen leiden tot een allergische reactie. Dit is de reactie van het systeem dat probeert zich van overtollige Ama (toxines) en overtollige dosha te ontdoen. De allergische reactie zal ook worden beïnvloed door het type allergeen, er zijn Vata-, Pitta- en Kapha-type allergenen; dierlijke huidschilfers is een voorbeeld van een Vata-allergeen, zure citrusvruchten zijn een Pitta-allergeen en zuivel is een Kapha-allergeen. Bij voedselallergieën is ook de hoeveelheid allergenen die worden ingenomen bepalend voor de allergische reactie. Een grote hoeveelheid ingenomen allergenen zal zelfs het sterkste spijsverteringsvuur Agni overweldigen.


Ojas (vitale levensenergie) en immuniteit

De twee belangrijkste factoren die onze weerstand tegen infecties en allergieën bepalen, zijn het spijsverteringsvuur (Agni), en de kwaliteiten van de individuele lichaamsconstitutie (Prakriti). Agni beschermt onze natuurlijke immuniteit door het aanmaken van evenwichtige Ojas, Tejas en Prana. Prana, Tejas en Ojas zijn de positieve, heilzame aspecten van de doshas: de subtiele tegenhangers van Vata, Pitta en Kapha – ofwel de drie vitale essenties. Prana is onze levenskracht en is de helende energie van Vata (element lucht; vertegenwoordigt beweging). Prana bestaat in alle levende systemen: in mensen, dieren, planten en micro-organismen. Tejas is onze innerlijke uitstraling van het levensvuur, waarmee we lucht, indrukken en gedachten omzetten. Tejas is de helende energie van Pitta (element vuur; vertegenwoordigt transformatie). Ojas is tenslotte de essentie van onze immuniteit, het is onze vitale levensenergie of “levenssap”. Deze vitale energie die alle weefsels, cellen en ruimtes doordringt, is de ultieme destillatie van alle weefsels bij elkaar (want volgens Ayurveda komen de weefsels uit elkaar voort: de een uit de ander). Ojas is allesbepalend voor de kwaliteit van ons immuunsysteem en dus voor onze weerstand tegen ziekten. Ojas is afgeleid van Kapha (element water; vertegenwoordigt stabiliteit, structuur). Wanneer we Ayurveda in de praktijk toepassen, dan zullen we altijd proberen de overtollige dosha\'s te verminderen om ziekte te voorkomen. Tegelijkertijd zullen we juist de subtiele energieën Prana, Tejas en Ojas proberen te vermeerderen om een goede gezondheid te behouden of te ontwikkelen. Gedrieën zorgen deze subtiele essenties voor het voortbrengen en behoud van menselijk leven, terwijl ze tegelijkertijd onderling verbonden zijn en op elkaar inwerken. Wanneer bacteriën of toxines het immuunsysteem aanvallen, zal Prana onmiddellijk de uitscheiding van Ojas en Tejas bevorderen – dat gebeurt allemaal op cellulair niveau! Alledrie de subtiele energieën verplaatsen zich naar het getroffen gebied en zullen daar ófwel de bacteriën vernietigen, ofwel de giftige stoffen neutraliseren met behulp van de respectieve Dhatu Agni (het “vuur” van het aangetaste weefsel). Wanneer Dhatu Agni echter onvoldoende functioneert, raken de cellen beschadigd, wat vervolgens weer tot Ama (toxines) leidt. De dosha\'s zullen nu aangetast worden volgens de kenmerken van de binnengedrongen substantie(s) en de Prakriti (persoonlijke lichaamsconstitutie). In dit stadium zal elk van de drie dosha\'s op Ama reageren en ofwel lokale, of algemene (systemische) reacties van Vata, Pitta of Kapha aard veroorzaken. Volgens Ayurveda kunnen we een allergie ontwikkelen als Ojas uitgeput is en wanneer het immuunsysteem verzwakt is. Een gezond immuunsysteem met een ruime voorraad van Ojas, zal ons organisme te allen tijde beschermen en gezond houden. Een hoge kwaliteit Ojas bouwt men op door met name een goede en volledige vertering van gezonde voedingsmiddelen. Veel van de huidige leefgewoonten kunnen Ojas echter snel afbreken, zoals stress, teveel reizen, teveel zorgen hebben of angst, gebrek aan rust, toxische voeding, onregelmatige eetgewoonten en leefstijl, of overmatige seksuele activiteit.


Tips om Ojas te verhogen:
  • Aan de ene kant kunnen we proberen Ojas te doen toenemen. Maar aan de andere kant is het eigenlijk nog belangrijker om eens goed de gewoonten onder de loep te nemen, die Ojas kunnen afbreken – zoals we die zojuist hebben beschreven. Dit zijn zowel mentale als fysieke gedragspatronen, zoals bijvoorbeeld je teveel zorgen maken, zeer angstig zijn, of onregelmatige eetgewoonten hebben en teveel overwerken. Om deze reden worden Yoga, meditatie, matige lichaamsbeweging (zwemmen, Tai Qi, Qi Gong, Aikido) en Pranayama (ademhalings-oefeningen) aanbevolen om uitputting van Ojas te voorkomen en het juist te helpen opbouwen.
  • Voedingsmiddelen die Ojas versterken zijn avocado\'s, dadels, citrusvruchten, druiven, frambozen, rozijnen, appels, aardbeien, ghee, rauwe honing, geblancheerde amandelen, volle zuivelproducten (rauw of verse (biologische) melk), (biologische) verse groenten (met name broccoli, boerenkool, bieten, spruitjes, selderij, bloemkool), sojaproducten en granen (vooral Basmati rijst).
  • Tonifiërende (kracht gevende) kruiden die Ojas opbouwen zijn Ashwagandha, Shatavari, Ginseng, Wild Yam (Dioscorea villosa) Aloë Vera, Amalaki en heemstwortel (Althea officinalis).
  • Chyavanprash – een kruidenpasta van ghee, honing, specerijen en tonifiërende (kracht gevende) kruiden – helpt ook Ojas te versterken.
  • Volg een overwegend vegetarisch dieet. Vermijd zure, zoute en scherpe voedingsmiddelen. Zoete voedingsmiddelen (melk, ghee, sommige noten, zoete vruchten) zijn het meest effectief om Ojas te versterkten. Alcohol en vlees zijn strikt verboden. Daarnaast mogen voedingsmiddelen alleen vers geconsumeerd worden.


Allergische reacties volgens de dosha\'s

Volgens Ayurveda, zal het immuunsysteem optimaal functioneren als resultaat van de functionele balans tussen de drie dosha\'s: Vata, Pitta en Kapha. Allergieën zijn volgens de Ayurvedische ziekteleer een reactie van de dosha\'s – oftewel het interne milieu – op specifieke allergenen in de omgeving zoals pollen, schimmels, huisstof, chemicaliën of voedingsmiddelen. De individuele allergische reactie op deze factoren is meestal gerelateerd aan de overheersende dosha, die bij iemands persoonlijke constitutie behoort. Maar andere factoren (zoals voeding en leefstijl) kunnen de overige (secundaire) dosha\'s evengoed verstoren, en op deze wijze niet-karakteristieke allergische reacties veroorzaken. In het algemeen kunnen allergieën worden geclassificeerd als Vata-, Pitta- of Kapha-type allergie.

Vata-type allergie

Een Vata-type allergie kan zich uiten door symptomen als winderigheid en een opgeblazen gevoel, buikklachten en darmkrampen of koliek. Piepende ademhaling, als gevolg van de droge kwaliteit van Vata, niezen, oorsuizen en slaapproblemen zijn ook algemene allergie-symptomen van een Vata-type allergie. Als Vata-type personen aan (huis)stof en pollen staan blootgesteld, kunnen ze sommige of al deze symptomen ervaren. Bij dit type allergie is er meestal minder slijmvorming, maar meer vernauwing van de luchtwegen.

Oorzaken:
  • Vata-verergerende voeding (zoals nachtschadegroentes, bittere of te droge, lichte voeding of “light-producten”), Vata-verhogende levensstijl (zoals onregelmatigheid, te weinig slapen, overwerken), of angst. Een Vata-persoon dient eigenlijk altijd de tijd te nemen voor zijn maaltijden, zodat hij zonder onderbrekingen en in een rustige sfeer kan eten.
  • Een Vata-lichaam is zeer gevoelig voor overgevoeligheidsreacties. Bij allergische rhinitis zal een Vata-onbalans leiden tot te veel droogte in het lichaam. Droogheid van de luchtwegen en neusholten zal echter ook de beschermende slijmlagen uitdrogen. Deze bekleding werkt als een filter en vormt de eerste afweerlinie tegen allergieën. Wanneer deze slijmlaag opdroogt zullen de allergenen die in de lucht voorkomen (huisstofmijt, pollen, tabaksrook , luchtvervuiling etc.) de neus- en voorhoofdsholten irriteren en onmiddellijk een overgevoeligheidsreactie veroorzaken. Ter bescherming zal het lichaam nog meer slijm vormen.Door de droogheid zal het lichaam sowieso al meer slijm produceren, waardoor de allergische symptomen zich als een algemene Vata-aandoening manifesteren. Dat betekent dat de symptomen/klachten chronisch en constant aanwezig zijn, maar zijn dus meer een reactie op de droogheid in het lichaam – die als een kettingreactie is ontstaan – dan op de allergenen zelf.
Voorsymptomen:
gevoelig zijn voor kou, het afwisselend warm en koud hebben, rillingen, slechte eetlust, winderigheid, opgeblazen gevoel, spierspanning, slapeloosheid, angst, verhoogde bezorgdheid.

Symptomen:
hoofdpijn, winderigheid, opgeblazen gevoel, constipatie, oprispingen, voedselintoleranties, piepende ademhaling, droge hoest.

Behandeling:
  • Een warme en zalvende behandeling zoals Abhyanga. Abhyanga is een oliemassage met warme sesamolie. Doe meer activiteiten die kalmerend werken.
  • Vata is gevoelig voor spijsverteringsstoornissen, welke tot voedselintoleranties kunnen leiden, vooral voor Vata-verhogende voedingsmiddelen. Dit zijn bijvoorbeeld gasvormende producten (zoals bonen, kool, broccoli, bloemkool enz.) die met name problemen geven wanneer ze rauw worden gegeten. Volg een Vata-verlagend dieet met warme en voedzame maaltijden, en zoete en scherpe kruiden of voedingsmiddelen. Vermijd Vata-verhogende levensmiddelen, tenzij ze worden gekookt en bereid met de juiste Vata-corrigerende kruiden. Dan kunt u eventueel met mate wat van deze producten nemen, mits zij uw spijsvertering niet verstoren. Nachtschadegroentes zoals aardappelen, tomaten, paprika\'s en aubergines kunnen ook Vata-allergieën verergeren als ze regelmatig worden gegeten, dus vermijd ook deze tijdens allergische periodes. Koude gerechten en dranken, en droge of vetarme voeding zullen ook Vata verergeren. Het is van essentieel belang om veel rust te nemen en geen maaltijden overslaan, waardoor tekorten zouden kunnen ontstaan of zelfs ondergewicht, want dit zal de immuniteit nadelig beïnvloeden.
Remedies:
  • Triphala guggulu of Trikatu: neem ½ theelepel per dag op een lege maag.
  • Biologische sesamolie: doe in geval van een seizoensgebonden allergie een regelmatige zelf-massage met sesamolie of Vata Massage Olie, ongeveer een maand voor het begin van het allergieseizoen.
  • Dashmool: Dashmool thee helpt ook om Vata te kalmeren.
  • Een theelepeltje Ashwagandha voor het slapengaan in een beker warme melk is een uitstekend middel om Vata te balanceren.
  • Nasya-Olie is de beste remedie voor een droge pijnlijke neus. Ook het diep insnuiven van sesamolie in de beide neusgaten, twee tot drie keer per dag, heeft dit effect.
  • Zoethoutthee verlicht een droge, rauwe keel. Het heeft ook anti-allergie eigenschappen.
  • Als het allergieseizoen voorbij is, is het verstandig om nog ongeveer een maand lang Nasya-olie te blijven gebruiken. Dit helpt de neusslijmvliezen te herstellen.


Pitta-type allergie

Bij een Pitta-allergie, is de Pitta dosha al onder de huid aanwezig. Zodra iemand met een allergeen in contact komt, zoals chemicaliën of bepaalde synthetische vezels, dan dringt de Pitta dosha door de haarvaten heen – vanwege zijn warme en scherpe kwaliteiten – en zal huiduitslag, jeuk, galbulten, netelroos, allergische dermatitis of eczeem veroorzaken: allemaal typische Pitta-allergie-symptomen.

Oorzaken:
  • Pitta-verhogende voeding en levensstijl, te veel zon, insectenbeten, contact met chemicaliën.
  • Een Pitta-persoon zal een verhoogde warmte in het lichaam en bloed ervaren. De warmte is het gevolg van een hypermetabole staat, die nodig was om de overtollige Ama (toxines) in het bloed te verbranden. Deze warmte zal naar het hoofd en de nek opstijgen. Als het de neus- en voorhoofdsholten bereikt, zal de warmte hier droogte veroorzaken en opeenhopingen van afvalstoffen (Ama) in het bloed. De droogte zal Vata weer doen toenemen, zoals we zojuist ook zagen bij het vorige type – en het overtollige Ama in het bloed zal Pitta verergeren. Als reactie zullen de neus- en voorhoofdsholten nog meer slijm afscheiden om zo afvalstoffen af te te kunnen voeren: een allergische reactie. De behandeling van een Pitta-allergie dient daarom ook op behandeling van deze droogte gericht te zijn (bijv. Nasya: bevochtigen en reinigen van de neusholten), naast zuivering van het bloed met Pitta-balancerende kruiden.
Voorsymptomen:
aversie tegen hitte, dorst, het heet hebben en/of razende honger.

Symptomen:
Rode huid of huiduitslag, ontsteking van de huid, jeuk, braken, ernstige overreacties en hoofdpijn.

Behandeling:
Een Pitta-kalmerend dieet dient gevolgd te worden dat verkoelend, reinigend en zuiverend is. Kies meer zoete en bittere voedingsmiddelen of kruiden en vermijd gefrituurd en geraffineerd voedsel, nachtschaden, uien en knoflook. Ook dienen gefermenteerde voedingsmiddelen (zoals yoghurt, (schimmel)kaas, kwark etc.), zuursmakende producten, heet gekruide voeding, te zout voedsel, oude kaas, vet vlees, eidooiers, azijn, sterke drank en rode wijn zo goed mogelijk uit het dieet verwijderd te worden. Vermijd ook overmatige consumptie van alcohol, cafeïne en recreatieve drugs. Zuur fruit zoals citrusvruchten of zelfs aardbeien kunnen gemakkelijk Pitta-gerelateerde voedselallergieën “triggeren”. Om Pitta te balanceren is het belangrijk om koel te blijven. Sport alleen op de koelste momenten van de dag en neem koudere douches, vooral in de zomer.

Remedies:
Ten minste een maand vóór het allergieseizoen begint, doet een Pitta-persoon er goed aan om de lever te versterken en de Pitta dosha te kalmeren. Raadpleeg eventueel uw Ayurvedisch Practitioner voor extra remedies/maatregelen die specifiek deze doeleinden bevorderen. Neem remedies ter versterking van de lever bij voorkeur in met Aloë Vera-sap of verse koriander-sap.
  • Amalaki is een zeer goede remedie voor Pitta. Dit kruid heeft een Virechan (laxerend) effect en verwijdert voorzichtig overtollige Pitta dosha. Dit is een essentiële voorbereiding voor het allergie-seizoen. Neem het voor het slapen gaan. Doe een ½ theelepel Amalaki in een mok, giet kokend water op en laat 10 minuten trekken. Dan zeven.
  • Kurkuma heeft milde anti-histamine eigenschappen, maar kies wel voor de (medicinale) biologische Kurkuma, in plaats van Kurkuma van de markt of supermarkt. Meng een theelepel Kurkuma in honing, en neem het zo snel mogelijk bij een allergie- of een allergische astma-aanval in, om de klachten min of meer direct weg te nemen. Of: neem een ½ theelepel Kurkuma in met ¼ kopje warme melk, drie keer per dag na de maaltijd.
  • Triphala: ½ theelepel tweemaal per dag op een nuchtere maag.
  • ½ theelepel komijnzaad gedurende de dag. Houd de zaadjes in de mond en laat ze langzaam oplossen.
  • Nasya: twee tot drie keer per dag, snuif in beide neusgaten kokosolie diep in.
  • Voor ontgifting: 3-4 kopjes Neem-thee per dag. Neem (Indiase Lilac) heeft anti-schimmel, anti-bacteriële, anti-virale en anti-diabetische eigenschappen.
  • Als het allergie-seizoen voorbij is, is het tijd om Pitta te versterken met Shatavari (Asparagus Racemosus). Verhit 2 eetlepels olijfolie of ghee en bak daarin 2 eetlepels Shatavari lichtbruin. Voeg twee eetlepels biologische rietsuiker of palmsuiker toe, twee mespuntjes saffraan en een snufje versgemalen kardemom. Dit kan twee of drie keer per dag worden gegeten en is vooral aan te raden met warme melk voor het slapen gaan.


Kapha-type allergie

Kapha-type allergieën komen het meest in de lente voor, als alle planten en bomen weer tot bloei komen en de pollenconcentratie in de lucht het hoogst is. Dit type allergie wordt gekenmerkt door geïrriteerde slijmvliezen, wat vervolgens kan leiden tot hooikoorts, hoesten, verkoudheid, congestie en zelfs voorhoofdsholte-ontstekingen en astma.

Oorzaken:
  • Kapha-verergerende levensstijl, nat weer, lage Agni (spijsverteringsvuur), veel Ama (overteerde voedselresten, toxines).
  • De Kapha-constitutie is het meest gevoelig voor allergieën, maar wordt vaak onterecht als dé oorzaak voor een allergie benoemd. Meer vocht produceren en vasthouden, congestie en Ama, dat zijn allemaal wel echte Kapha-eigenschappen, maar om alleen Kapha te behandelen bij allergie zou onjuist zijn.
  • De behandeling van allergische aandoeningen kan ingewikkelder worden als er meerdere oorzaken in het spel zijn. Een disbalans van Vata én Kapha dosha kan bijvoorbeeld gemakkelijk tot chronische allergische symptomen leiden. Beide dosha\'s vereisen een zo goed als tegengestelde behandeling en dat maakt het moeilijk om zowel Kapha als Vata op hetzelfde moment te behandelen.
Voorsymptomen:
vermoeidheid, benauwdheid, stagnatie, trage spijsvertering.

Symptomen:
een loopneus, verstopte neus, niezen, astma, oedeem. De symptomen van de meeste allergische reacties zijn van Kapha-aard: congestie, vermoeidheid en malaise; maar de oorzaak van deze symptomen kan Vata, Pitta óf Kapha zijn. De juiste diagnose is dus van cruciaal belang.

Behandeling:
  • Behandelingen die warmte en droogte geven, zoals een droge sauna. Doel is het lichaam te verlichten en ontlasten.
  • Volg een Kapha-balancerend dieet, met de nadruk op de smaken scherp, samentrekkend en bitter (voeding en kruiden). Vermijd vooral tarwe en zuivel. Vermijd ook zo goed mogelijk teveel zoet, zuur en zout, koude dranken, zwaar voedsel en desserts. Om Kapha te balanceren is het belangrijk om de hele dag actief te blijven en licht verteerbare maaltijden te nuttigen.
  • Drink de hele dag heet water of gemberwater met wat citroen en honing om de spijsvertering en de stofwisseling te activeren en om te voorkomen dat toxines zich gaan opstapelen.
  • Het gebruik van verwarmende kruiden zoals zwarte peper, fenegriek, gember, kurkuma, laurier, kardemom, kaneel en mosterdzaad, steunt de spijsvertering en voorkomt ophoping van gifstoffen die kunnen bijdragen aan de oorzaak van allergieën.
  • Doe regelmatig aan lichaamsbeweging.
Remedies:
  • Een belangrijke stap in de voorbereiding op het allergieseizoen is – voor een Kapha-persoon – de ontgifting van het lymfesysteem en de versterking van de longen. Het is voor iemand met een Kapha-constitutie echter nadelig dat het allergieseizoen onmiddellijk op het griepseizoen volgt. Als een Kapha-persoon griep of bronchitis heeft, dan is de beste voorbereiding op het allergieseizoen het innemen van Chyavanprash: tweemaal daags om de longen te versterken. Mits hij niet geveld door griep e.d. geveld is, kan hij een maand vóór het allergieseizoen met het innemen van Mahsudarshan beginnen: om de lymfevaten te reinigen.
  • Triphala zal ook bijdragen aan de algemene ontgifting. Neem een halve theelepel voor het slapen gaan, laat het 10 minuten in kokend water trekken en dan zeven.
  • Het drinken van gemberthee vóór, tijdens of na de maaltijd stimuleert het spijsverteringsvuur Agni, verbetert de spijsvertering en verbrandt toxines.
  • Trikatu: ¼ theelepel met rauwe honing voor elke maaltijd.
  • Zoethout: ½ theelepel met warm water na de maaltijd.


Ayurvedische behandeling van allergie

Volgens Ayurveda weerspiegelt élke aandoening (dus ook allergie) een unieke persoonlijke gezondheidstoestand, met een individueel scala aan symptomen en onderliggende onevenwichtigheden. Daarom is het raadzaam om een Ayurvedisch Practitioner te raadplegen, hij zal voor u precies uw unieke staat van gezondheid op het huidige moment in kaart brengen. Een Ayurvedische allergiebehandeling zal de nadruk leggen op de volgende vier stappen:
  1. het stimuleren van het spijsverteringsvuur Agni;
  2. aanpassing van het dieet, om Agni te ondersteunen, balanceren of op te bouwen;
  3. ontgifting;
  4. herstel van het immuunsysteem.
In feite is de Ayurvedische behandeling van allergieën tweeledig:
  1. Shamana: Palliatie (verzachting): voor de acute fase van allergieën.
  2. Shodhana: Zuivering: detox-programma (met inbegrip van Panchakarma*), om de disbalans van dosha\'s te herstellen die allergie kan veroorzaken. Panchakarma zal alleen worden toegepast wanneer de acute symptomen weer onder controle zijn.
* Panchakarma betekent letterlijk “de 5 handelingen” en is een uitgebreide reinigingskuur die uit 5 onderdelen bestaat. Het doel van Panchakarma is het lichaam (d.w.z. de lichaamskanalen en -systemen) volledig te reinigen en de dosha\'s weer in balans te brengen. Dit is immers de voorwaarde om gezondheid te kunnen handhaven.

Zoals we al eerder vermeldden, zijn de twee pijlers in het voorkomen of ontwikkelen van allergieën:
  1. Het spijsverteringsvuur Agni. Agni is tevens essentieel voor de productie van Ojas: de fijne extractie van alle 7 weefsels (Dhatu\'s). Ojas is het principe dat een goede immuniteit en algemene gezondheid en vitaliteit schenkt aan lichaam en geest.
  2. De Prakriti: onze individuele blauwdruk, die onze lichaamsconstitutie, persoonlijkheid en aanleg voor ziekten bepaalt.
Omdat onze immuniteit zo nauw verbonden is met de spijsvertering, is het logisch dat in Ayurveda de nadruk ligt op het dieet en de verbetering van de spijsvertering en stofwisseling.
Hier volgt een aantal voedingsadviezen bij allergie:
  • Eet warme, vers bereide (indien mogelijk biologische) maaltijden, want die zijn veel gemakkelijker te verteren dan koud voedsel. Vermijd magnetron- of diepvriesmaaltijden, gefrituurd eten, geraffineerde voedingsmiddelen, koude dranken, ijs en andere koude gerechten.
  • Eet geen kliekjes en restjes. Volgens Ayurveda hebben ze weinig voedingswaarde, veroorzaken Ama (toxines), zijn zeer moeilijk te verteren en verstoppen ze tevens het spijsverteringsstelsel.
  • Vermijd het eten van te veel hete kruiden, zuursmakende voedingsmiddelen en verzurende producten (o.a. koffie, chocola, voeding uit blik, vlees, gebak, witmeelproducten, sigaretten, azijn, alcohol, frisdrank, pinda\'s, kaas, pudding, ijs). Deze voedingsmiddelen irriteren het lichaam en bevorderen ontstekingen volgens Ayurveda. Veel mensen ervaren een toename van hun allergische klachten wanneer ze voedingsmiddelen met deze smaken (bijvoorbeeld chili, tomatensaus, harde of oude kaas, geraffineerde suiker, snoep en zure voedingsmiddelen) eten. Vermijd ook nachtschadegroentes (paprika, aubergine, aardappel), omdat deze ook de lichaamskanalen verstoppen.
  • Maak van uw lunch de grootste maaltijd van de dag en gebruik hem tussen 12.00 en 13.00 uur. De zon is gerelateerd aan onze Agni. Hij wakkert ons spijsverteringsvuur aan en als hij op zijn hoogst staat is ook onze spijsvertering het sterkst. Daarom zal alle voeding die we na zonsondergang eten minder efficiënt verteerd worden en al snel de spijsvertering verzwakken.
  • Vermijd daarom het nuttigen van zware maaltijden in de avond. De allergrootste bijdrage aan toxines en verstoppingen in het lichaam komt van het eten van zware avondmaaltijden, met name na 19.00 uur. Onze spijsvertering is \'s-avonds veel zwakker en daarom is het zo belangrijk om dan lichter te eten en gemakkelijk verteerbare maaltijden te nuttigen. Neem liefst een warme, lichte, vers bereide vegetarische avondmaaltijd en voorkom daarbij de eerder genoemde voedingsmiddelen, omdat ze zwaar verteerbaar zijn en tot meer verstopping, congestie en slijmvorming leiden.
  • Probeer dagelijks kruiden met ontgiftende eigenschappen in uw dieet op te nemen. U kunt uw voeding op smaak brengen met het hieronder volgende kruidenmengsel. Deze specerijen zijn zeer krachtig in het bestrijden van allergie. Kurkuma heeft anti-allergie kwaliteiten, is een krachtige anti-oxydant met ontgiftende eigenschappen en helpt het immuunsysteem weer in balans te brengen. Komijn helpt om de vorming van Ama tegen te gaan. Koriander helpt om op cellulair niveau te ontgiften. Venkel verkoelt en neutraliseert. Gember ondersteunt, activeert de spijsvertering en lost Ama op, en zwarte peper reinigt de lichaamskanalen en verhoogt de absorptie van voedingsstoffen.
Meng voor het kruidenmengsel:
  • 3 theelepels kurkuma;
  • 6 theelepels venkelzaad;
  • 6 theelepels komijnzaad;
  • 6 theelepels koriander;
  • 1 theelepel zwarte peper;
  • 1 theelepel gemberpoeder.
Vermeng de specerijen en doe ze in een pot met een deksel. U kunt nu tijdens het koken een beetje ghee of olie in een koekenpan verhitten op matig vuur en daarin de specerijenmix bakken om later over de maaltijd te sprenkelen. Neem 1 theelepel van de mix per 1-persoonsportie groenten. Maar u kunt natuurlijk ook de groenten al tegelijkertijd met de kruidenmix meebakken. Wees altijd heel voorzichtig met het bakken van kruiden, want ze verbranden heel snel! Roerbak dus op laag tot matig vuur, totdat de kruiden hun aroma af beginnen te geven. U kunt naar smaak nog een klein beetje zout en peper toevoegen.

Tot slot nog enkele algemene leefstijltips:
  • Probeer om 22.00 uur \'s-avonds naar bed te gaan, of zelfs nog eerder. Tussen 22.00 en 02.00 uur vindt in ons lichaam een natuurlijke zuiveringscyclus plaats. Als we na 22.00 uur nog heel erg wakker zijn, hinderen we dit natuurlijke reinigingsproces en zullen toxines en afvalstoffen zich opstapelen. Daar komt nog bij dat dit metabole proces on